Fransa'nın kuzeybatısındaki Brittany bölgesinin sahilleri, çürüyen yeşil yosunların yaydığı ölümcül hidrojen sülfür gazı nedeniyle alarm veriyor. Bölgede yıllardır tartışılan şüpheli ölümlerin başında, koşuya çıktıktan sonra yosunların üzerinde cansız bulunan 54 yaşındaki Jean-René Auffray vakası geliyor. Ailesi, ölümün gerçek nedeninin yosunlardan yayılan zehirli gaz olduğunu kanıtlamak için hukuk mücadelesi başlattı.
Oksijeni Tüketen Zehirli Gaz Bulutu
Brittany kıyılarında özellikle ilkbahar ve yaz aylarında aşırı çoğalan yeşil yosunlar, karaya vurduktan sonra çürümeye başlıyor. Çürüme sürecinde ortaya çıkan hidrojen sülfür, yüksek yoğunlukta solunduğunda oksijen taşınımını engelleyerek boğulmaya yol açabiliyor. Uzmanlar, sahilde biriken yosun tabakasının altında biriken gazın, insanı birkaç nefeste etkisiz hale getirebildiğini belirtiyor. Auffray'ın ölümü de bu şekilde gerçekleşmiş olabilir.
Çiftçilerden Turizme Ekonomik Tehdit
Yosun patlamalarının temel nedeni, tarımsal gübrelerin ve hayvan dışkılarının yağmur sularıyla denize taşınması. Özellikle domuz çiftliklerinden gelen azot ve fosfor, yosunların hızla çoğalmasına zemin hazırlıyor. Bu durum sadece insan sağlığını değil, aynı zamanda turizm ve balıkçılık sektörünü de vuruyor. Sahillerin kapatılması, otel rezervasyonlarının iptali ve deniz ürünleri satışının durması yüzünden bölge ekonomisi her yıl milyonlarca avro kaybediyor.
Fransız hükümeti, yosunlarla mücadele için 2022'de 12 milyon avroluk bir fon ayırmış olsa da, sorunun kaynağı olan tarımsal kirliliğin önlenmesi konusunda yeterli adım atılmadığı eleştirileri yapılıyor. Çevre örgütleri, kitlesel yosun ölümlerinin iklim değişikliğinin de etkisiyle her yıl daha da kötüleştiğini vurguluyor.
Brittany sahil şeridinde 2023 yılında 150 bölgede yosun birikimi tespit edildi. Bunların yarısına yakını, insan sağlığı için risk oluşturacak seviyeye ulaştı. Yetkililer, plajlara uyarı levhaları yerleştirip özellikle rüzgarın yok olduğu saatlerde sahile gidilmemesini öneriyor. Ancak Auffray ailesinin avukatı Stéphane Galland, yetkililerin ihmali olduğunu düşünüyor: "Jean-René gibi pek çok kişi aslında önlenebilir bir felaketin kurbanı. Devlet, bu zehirli gazın sahillerde birikmesini engellemek için hiçbir şey yapmıyor."
Bilim insanları, hidrojen sülfür gazının belirli bir kokusu olduğunu ancak burun koku almayı kaybettikten sonra kişinin farkına varamadığını belirtiyor. Yani sahildeki çürük yumurta kokusunun geçmesi, tehlikenin bittiği anlamına gelmiyor; aksine, gazın daha da yoğunlaştığına işaret ediyor.
Yosunlara bağlı ölümler yalnızca Fransa ile sınırlı değil. Meksika, İspanya ve Çin gibi ülkelerde de benzer vakalar yaşanıyor. Ancak Brittany, küresel olarak en yoğun deniz yosunu birikiminin görüldüğü bölgelerden biri. Ulusal Deniz Bilimleri Enstitüsü'nden Dr. Catherine Boyen, "Sorunu çözmek için tarım politikalarının köklü bir şekilde değişmesi gerekiyor. Aksi halde her yıl daha fazla sahil, ölüm tuzağına dönüşecek" diyor.
Jean-René Auffray'ın ailesi, mahkemeye başvurarak olayla ilgili soruşturma açılmasını sağladı. Yapılan otopsi raporunda, akciğerlerde hidrojen sülfür izine rastlandığı belirtildi. Ailenin avukatı, devletin kirliliği önleme yükümlülüğünü yerine getirmediğini iddia ederek tazminat davası açtı.
Bu vaka, çevre felaketlerinin yalnızca doğayı değil, insan hayatını da doğrudan tehdit ettiğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Brittany sahilinde her yaz tekrarlanan bu ölümcül döngü, tarım endüstrisinin doymak bilmeyen talebinin ve yetersiz denetimin bir sonucu olarak belleklerde yer ediyor. Umarız Auffray ailesinin mücadelesi, hem Fransa'da hem de dünyada bu sorunun ciddiyetinin anlaşılmasını sağlar.
