Fransa'da yarın düzenlenmesi planlanan Filistin'e destek gösterisi, yetkililer tarafından kamusal düzen açısından risk oluşturacağı gerekçesiyle yasaklandı. Karar, ülkede ifade özgürlüğü ve toplanma hakkı konusundaki tartışmaları yeniden gündeme getirdi. Gösteri, çeşitli sivil toplum kuruluşları ve aktivist gruplar tarafından organize edilmişti. Yasak kararı, İçişleri Bakanlığı'nın talimatıyla valilikler tarafından uygulanıyor.
Yasak Kararının Gerekçeleri
Fransız yetkililer, gösterinin kamu düzenini bozabileceği ve olası çatışmalara yol açabileceği endişesiyle izin verilmediğini açıkladı. Son dönemde ülke genelinde Filistin'e destek amacıyla yapılan benzer etkinliklerde zaman zaman polis müdahalesi ve arbede yaşanmıştı. İçişleri Bakanı, yaptığı yazılı açıklamada, "Toplumsal huzuru ve kamu güvenliğini korumak önceliğimizdir. Bu tür toplanmaların provokasyon riski taşıdığı değerlendirilmektedir" ifadelerini kullandı. Valilikler, gösteri çağrısı yapan gruplara yasak kararını tebliğ etti.
Yasak kararı, Fransa'nın 1955 tarihli Olağanüstü Hal Kanunu'na dayandırılıyor. Bu kanun, yetkililere kamu düzenini tehdit eden toplantı ve gösterileri yasaklama yetkisi tanıyor. Ancak hukukçular, yasağın orantılılık ilkesiyle çelişebileceğini belirtiyor. Paris Üniversitesi'nden anayasa hukuku profesörü Laure Moreau, "İfade özgürlüğü demokratik bir toplumun temelidir. Yasaklama kararı, somut delillere dayanmadıkça sorunludur" dedi.
Toplumsal ve Siyasi Tepkiler
Karar, sol partiler ve insan hakları örgütleri tarafından eleştirildi. France Insoumise (Boyun Eğmeyen Fransa) partisi, yasağı "demokratik hakların gaspı" olarak nitelendirdi. Parti sözcüsü, "Filistin halkıyla dayanışma göstermek suç değildir. Bu yasak, iktidarın otoriterleşme eğiliminin bir göstergesidir" açıklamasını yaptı. Öte yandan, iktidardaki Rönesans partisi ve sağ partiler, kararı güvenlik gerekçeleriyle destekledi. İçişleri Bakanlığı, son altı ayda ülke genelinde düzenlenen 200'den fazla Filistin yanlısı gösteride 300'den fazla kişinin gözaltına alındığını raporladı.
Gösteri organizatörleri, yasağa rağmen eylem yapma niyetinde. Sosyal medyada yapılan çağrılarda, "Yasaklara rağmen sesimizi duyuracağız" ifadeleri yer alıyor. Bazı gruplar, alternatif olarak çevrimiçi etkinlikler düzenlemeyi planlıyor. Polis, yarın başkent Paris başta olmak üzere Lyon, Marsilya ve Lille gibi şehirlerde geniş güvenlik önlemleri alacağını duyurdu.
Uluslararası Af Örgütü, Fransa'yı ifade özgürlüğünü kısıtlamakla suçladı. Örgütün Avrupa direktörü, "Barışçıl gösterilerin yasaklanması, uluslararası hukuka aykırıdır. Fransa, bu kararı gözden geçirmelidir" çağrısında bulundu. Avrupa Birliği Komisyonu sözcüsü ise konuya ilişkin soru üzerine, "Üye ülkelerin kamu düzeni tedbirleri kendi yetkisindedir, ancak temel haklara saygı esastır" dedi.
Fransa'da 2023 yılından bu yana Filistin yanlısı gösteriler sık sık yasaklanıyor. Geçtiğimiz ekim ayında Paris'te düzenlenmesi planlanan büyük bir miting de benzer gerekçeyle iptal edilmişti. İnsan hakları kuruluşları, yasakların sistematik hale geldiğini ve bunun ifade özgürlüğü üzerinde caydırıcı etki yarattığını savunuyor. Fransa İnsan Hakları Ligi (LDH), konuyu Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne taşımayı değerlendiriyor.
Hükümet yetkilileri ise yasakların güvenlik istihbaratı raporlarına dayandığını belirtiyor. Bir üst düzey yetkili, "Bazı grupların provokasyon amacı taşıdığına dair somut bilgiler var. Kamu güvenliğini riske atamayız" dedi. Ancak muhalefet, bu gerekçelerin şeffaf olmadığını ve yargı denetiminden yoksun olduğunu öne sürüyor.
Fransa'da kamu düzeni ile temel haklar arasındaki denge, uzun süredir tartışma konusu. 2015 terör saldırıları sonrası ilan edilen olağanüstü hal döneminde birçok gösteri yasaklanmış, bu yasakların bir kısmı daha sonra mahkemeler tarafından iptal edilmişti. Son yıllarda iklim aktivistlerinin ve sarı yeleklilerin eylemlerine yönelik müdahaleler de benzer eleştirilere yol açtı.
Yarınki gösteri yasağının ardından, Fransa'da Filistin yanlısı hareketin nasıl bir yol izleyeceği merak konusu. Aktivistler, yasaklara rağmen mücadeleye devam edeceklerini söylüyor. Ancak artan polis baskısı ve yasal kısıtlamalar, hareketin görünürlüğünü azaltabilir. Öte yandan, yasak kararları hükümetin Filistin politikasına yönelik eleştirileri de beraberinde getiriyor. Fransa, Birleşmiş Milletler'de Filistin'e yönelik oylamalarda çekimser kalmayı tercih ediyor ve bu tutum, Filistin yanlısı grupların tepkisini çekiyor.
Uluslararası arenada ise benzer yasaklar farklı ülkelerde de uygulanıyor. Almanya ve İngiltere'de de Filistin yanlısı gösterilere zaman zaman kısıtlamalar getirildiği biliniyor. Ancak Fransa'daki yasakların sıklığı ve kapsamı, ülkeyi Avrupa'da ayrı bir konuma yerleştiriyor. İnsan hakları savunucuları, bu durumun Fransa'nın insan hakları alanındaki itibarını zedeleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Sonuç olarak, Fransa'da Filistin'e destek gösterisinin yasaklanması, kamu düzeni ile ifade özgürlüğü arasındaki hassas dengeyi bir kez daha gözler önüne seriyor. Karar, hem ulusal hem de uluslararası düzeyde yankı uyandırırken, önümüzdeki günlerde konunun yargıya taşınması ve benzer yasakların artarak devam etmesi bekleniyor. Fransa'nın bu tutumu, Avrupa'daki Filistin yanlısı hareketin geleceği açısından da belirleyici olacak.
