Fransa'da hayatı felç eden, Paris'te bir günde 109 kişinin ölümüne yol açan ve serinlemek isteyen 74 kişinin boğulmasıyla sonuçlanan yıkıcı sıcak hava dalgası, ülkede radikal bir iş hukuku reformunu tetikledi. Hükümetin gündemine aldığı '5 gün sıcak izni' uygulaması, işverenler ve sendikalar arasında yoğun tartışmalara neden oldu.
Sıcak izni nasıl işleyecek?
Öneriye göre, hava sıcaklığının 40 dereceyi aştığı günlerde çalışanlara ücretli izin hakkı tanınacak. Bu izin, yılda en fazla 5 gün kullanılabilecek ve izin süresince maaş kesintisi yapılmayacak. Uygulama, özellikle inşaat, tarım ve lojistik gibi açık alanda çalışan sektörleri kapsıyor. Çalışma Bakanı Marie-Agnès Poussier-Winsback, 'İklim kriziyle mücadele ederken çalışanların sağlığını korumak zorundayız' diyerek düzenlemeyi savundu.
Tepkiler ve eleştiriler
Fransız işveren sendikası MEDEF, uygulamanın küçük ve orta ölçekli işletmelere ek maliyet getireceğini belirterek karşı çıktı. MEDEF Başkanı Patrick Martin, 'Zaten pandemi ve enerji kriziyle boğuşan işletmelere yeni bir yük bindirmek akılcı değil' ifadelerini kullandı. Öte yandan işçi sendikaları, 5 günlük sürenin yetersiz olduğunu ve iznin ücretsiz olması gerektiğini savundu. CGT sendikasından yapılan açıklamada, 'Sıcak dalgaları giderek sıklaşacak, 5 gün çok az, süre sınırsız olmalı' denildi.
Uzmanlar ise uygulamanın sadece sıcaklık eşiğine bağlı olmasının sorun yaratabileceğine dikkat çekiyor. İklim bilimci Dr. Jean-Michel Soubeyroux, 'Nem oranı, rüzgar ve güneşlenme süresi gibi faktörler de hissedilen sıcaklığı etkiler. Sadece termometreye bakmak yanıltıcı olabilir' dedi.
Avrupa'da benzer uygulamalar
Fransa'nın önerisi, Avrupa'da ilk olma özelliği taşıyor. Almanya'da işverenler, aşırı sıcaklarda çalışma saatlerini esnetme hakkına sahip ancak ücretli izin uygulaması bulunmuyor. İtalya'da ise 35 derece üzeri sıcaklıklarda tarım işçilerine ek dinlenme süresi veriliyor. İspanya'da benzer bir düzenleme geçen yıl yasalaşmış ancak uygulama henüz başlamadı.
Fransa'da yaşanan sıcak hava dalgası, ülkede 2003 yılında 15 bin kişinin ölümüne yol açan büyük sıcaklık krizini hatırlattı. Uzmanlar, iklim değişikliğiyle birlikte bu tür olayların daha sık ve şiddetli yaşanacağı uyarısında bulunuyor. Hükümetin önerisi, önümüzdeki hafta mecliste görüşülecek. Tartışmaların odağındaki düzenlemenin, iş sağlığı ve güvenliği politikalarında yeni bir dönüm noktası olup olmayacağı merakla bekleniyor.
