ABD ve İran arasında haftalardır süren gerilim, beklenmedik bir gelişmeyle yerini diplomasiye bıraktı. Haber sitesi Axios, iki ülkenin belirli konularda mutabık kaldığını duyurdu. Henüz resmi bir açıklama gelmezken, kaynaklar anlaşmanın nükleer program ve bölgesel güvenlik başlıklarını kapsadığını belirtiyor. Bu gelişme, Orta Doğu'da tansiyonun düşmesine yönelik umutları artırdı.
Mutabakatın ayrıntıları
Axios'un aktardığına göre, ABD ve İranlı yetkililer arasında son haftalarda Umman ve Katar'da bir dizi dolaylı görüşme yapıldı. Görüşmelerde, İran'ın uranyum zenginleştirme seviyesinin sınırlandırılması ve buna karşılık ABD'nin bazı yaptırımları hafifletmesi üzerinde prensipte anlaşma sağlandı. Ayrıca, bölgedeki vekil güçlerin faaliyetlerinin azaltılması konusunda da iki tarafın ortak bir anlayışa vardığı iddia ediliyor.
Haberde, anlaşmanın henüz yazılı hale getirilmediği ve tarafların kendi iç siyasi onay süreçlerine tabi olduğu vurgulanıyor. ABD'de Kongre'nin sürece dahil edilip edilmeyeceği belirsizliğini korurken, İran'da da Dini Lider Hamaney'in nihai onayı gerekiyor.
Arka plan ve beklentiler
ABD ve İran arasındaki gerilim, 2018'de ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesiyle tırmanmıştı. Son aylarda İran'ın yüzde 60'a varan uranyum zenginleştirmesi ve ABD'nin Basra Körfezi'ndeki askeri varlığını artırması, tarafları savaşın eşiğine getirmişti. Axios'un haberinin ardından piyasalarda petrol fiyatlarında düşüş gözlenirken, uluslararası toplum temkinli bir iyimserlik içinde.
Uzmanlar, bu mutabakatın kalıcı bir çözüm mü yoksa taktiksel bir hamle mi olduğunun zamanla görüleceğini belirtiyor. Öte yandan, Avrupa Birliği ve Çin'in sürece desteği, anlaşmanın başarısında kilit rol oynayabilir. Şimdi tüm gözler, resmi açıklamaların yapılacağı önümüzdeki günlere çevrilmiş durumda.
