Fransa, İsrail'in aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in ülkeye girişini yasaklama kararı aldı. Bu karar, Smotrich'in işgal altındaki Batı Şeria'da yasa dışı yerleşim faaliyetlerini teşvik etmesi ve Filistinlilere yönelik ayrımcı söylemleri nedeniyle uluslararası toplumdan gelen tepkilerin bir parçası. Fransız Dışişleri Bakanlığı, kararın Smotrich'in İsrail hükümetindeki rolü ve Filistin topraklarındaki yerleşim politikalarına verdiği destek gerekçesiyle alındığını duyurdu. Fransa'nın bu hamlesi, Avrupa Birliği'nin yasa dışı yerleşimlere yönelik tutumunu yansıtırken, İsrail ile diplomatik gerilimi de tırmandırabilir.
Diğer ülkelerden benzer adımlar
Fransa'nın yanı sıra İngiltere, Kanada, Avustralya ve Norveç de Smotrich'e yönelik yaptırımlar uyguluyor. İngiltere Dışişleri Bakanlığı, Smotrich'i 'nefret söylemi ve yerleşim faaliyetlerini teşvik etmekle' suçlayarak seyahat yasağı getirdi. Kanada, Smotrich'in yanı sıra diğer aşırı sağcı İsrailli bakanlara da yaptırım uyguladı. Avustralya ise Smotrich'i 'terörizmi yücelten' ifadeleri nedeniyle kişiye özel yaptırım listesine aldı. Norveç, Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimlerin genişletilmesine karşı ekonomik yaptırımlar uyguladı.
Uluslararası hukuk ve yerleşimler
İsrail'in 1967'den bu yana işgal altında tuttuğu Batı Şeria'da kurduğu yerleşimler, uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul ediliyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin 2334 sayılı kararı, bu yerleşimlerin 'uluslararası hukuku ihlal ettiğini' vurguluyor. Smotrich, yerleşimlerin genişletilmesini savunan ve Filistinlilere yönelik ayrımcı söylemleriyle tanınıyor. Geçtiğimiz aylarda, 'Filistinlilerin varlığının Yahudi yerleşimciler için bir tehdit olduğunu' söylemesi uluslararası tepki çekmişti.
Fransa'nın bu kararı, ABD'nin İsrail'e verdiği sınırsız desteğin aksine, Avrupa ülkelerinin İsrail'in yerleşim politikalarına karşı daha sert bir tutum alabileceğinin işareti olarak değerlendiriliyor. İsrail hükümeti ise bu yaptırımlara tepki göstererek, 'İsrail'in egemenliğine müdahale' olarak nitelendirdi. Ancak uluslararası toplum, Smotrich'in görevde kalması halinde İsrail ile ilişkilerin daha da gerilebileceği konusunda uyarıyor.
Smotrich'e yönelik bu yaptırımlar, Filistin yönetimi tarafından memnuniyetle karşılanırken, İsrail'deki aşırı sağcı gruplar ise Avrupa ülkelerini 'antisemitizmle' suçluyor. Orta Doğu'da barış sürecinin önündeki en büyük engellerden biri olarak görülen yasa dışı yerleşimler, İsrail-Filistin çatışmasının temel noktalarından birini oluşturuyor.
