Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, ülkenin mali durumunun sürdürülemez olduğunu belirterek 2027 bütçesi için kemer sıkma talimatı verdi. Lecornu, bakanlıklara gönderdiği yazılı talimatta, savunma harcamaları hariç tüm kamu harcamalarının 2026 seviyesinde dondurulmasını istedi. Başbakan, "Artık her şeyi finanse etme imkanımız kalmadı" ifadesini kullanarak bütçe disiplininin zorunlu olduğunu vurguladı.
Bakanlıklara tasarruf genelgesi
Başbakanlık tarafından tüm bakanlıklara iletilen yazıda, 2027 mali yılı hazırlıkları çerçevesinde harcama kalemlerinin gözden geçirilmesi istendi. Lecornu, savunma dışındaki devlet harcamalarının bu yılki seviyede tutulmasını, yeni harcama kalemlerinden kaçınılmasını ve mevcut programların etkinlik analizinin yapılmasını talep etti. Bu adım, Fransa'nın artan bütçe açığı ve borç yükünü kontrol altına alma çabasının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Fransa'da kamu harcamalarının GSYH'ye oranı yüzde 57 civarında ve bu oran Avrupa Birliği ortalamasının oldukça üzerinde. Ülkenin bütçe açığının 2025 yılında GSYH'nin yüzde 5'ini aşması bekleniyor. AB'nin Maastricht kriterleri açısından yüzde 3'lük açık sınırının çok üzerinde olan bu tablo, Paris'e karşı aşırı açık prosedürü uygulanması riskini beraberinde getiriyor.
Siyasi tepkiler ve sendikalardan uyarılar
Lecornu'nun tasarruf çağrısı, sol partiler ve sendikalardan tepki çekti. Sosyalist Parti sözcüsü, "Kemer sıkma politikaları kamu hizmetlerini ve sosyal güvenliği zayıflatır, eşitsizliği derinleştirir" açıklamasını yaptı. CGT ve CFDT sendikaları, özellikle sağlık, eğitim ve yerel yönetimlerde personel azaltımına gidilmemesi konusunda uyardı. Öte yandan hükümete yakın ekonomistler, savunma harcamalarının korunmasının jeopolitik riskler nedeniyle kaçınılmaz olduğunu savunuyor.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un Savunma ve Güvenlik Konseyi'nde savunma bütçesinin 2027'ye kadar yıllık ortalama 3 milyar avro artırılması kararı alması, diğer alanlardaki kesintileri daha da zorunlu hale getiriyor. Ukrayna savaşı ve NATO yükümlülükleri çerçevesinde savunma harcamalarının artırılması, bütçe üzerindeki baskıyı artırıyor.
Fransa'nın mali tablosu ve AB ile ilişkiler
Fransa'nın kamu borcu GSYH'nin yüzde 112'sine ulaşmış durumda. 2027 bütçesinin hazırlık süreci, aynı zamanda Avrupa Birliği ile mali kuralların yeniden müzakere edildiği bir döneme denk geliyor. Brüksel, Fransa'dan yapısal reform ve harcama disiplini talep ediyor. Lecornu hükümeti, tasarruf önlemlerini yıl sonuna kadar netleştirmeyi planlıyor. Bakanlıklardan gelecek öneriler doğrultusunda bazı programlarda ödenek aktarımı veya iptali gündeme gelebilir.
Uzmanlar, Fransa'nın kemer sıkma politikalarının toplumsal hoşnutsuzluğu artırabileceği uyarısında bulunuyor. Sarı Yelekliler hareketi ve emeklilik reformu protestoları, kamu harcamalarındaki kesintilere karşı direncin yüksek olduğunu gösteriyor. Önümüzdeki aylarda bakanlıkların bütçe teklifleri ve sendikalarla yapılacak görüşmeler, Fransa'nın mali konsolidasyon stratejisinin seyrini belirleyecek.
