Fransa Dışişleri Bakanlığı, İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich'in ülkeye girişini resmen yasakladı. Karar, Smotrich'in Batı Şeria'daki yasa dışı Yahudi yerleşim birimlerini genişletme yönündeki açıklamaları ve Filistin halkına yönelik kışkırtıcı söylemleri nedeniyle alındı. Fransız yetkililer, Smotrich'in Avrupa Birliği'nin Filistin topraklarındaki yerleşim faaliyetlerine ilişkin hassasiyetini dikkate almadığını belirtti.
Smotrich'in Provokatif Açıklamaları
Bezalel Smotrich, geçtiğimiz haftalarda Batı Şeria'da yeni yerleşim birimlerinin inşası için çağrıda bulunmuş ve Filistin yönetimini hedef alan açıklamalar yapmıştı. İsrail Maliye Bakanı, ayrıca bir konuşmasında Filistinlilerin 'insanlık dışı' olduğunu ima eden ifadeler kullanmıştı. Bu sözler, uluslararası camiada büyük tepki çekmişti. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler, Smotrich'in söylemlerini kınayan açıklamalar yayımlamıştı.
Fransa'nın Kararı ve Uluslararası Tepkiler
Fransa Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Smotrich'in kışkırtıcı açıklamalarının barış çabalarına zarar verdiği ve iki devletli çözümü baltaladığı ifade edildi. Açıklamada, 'Fransa, uluslararası hukuka aykırı yerleşim faaliyetlerini ve nefret söylemlerini kabul etmez,' denildi. Karar, Avrupa ülkeleri arasında İsrail'in aşırı sağcı koalisyon hükümetine yönelik artan rahatsızlığı yansıtıyor. AB Dışişleri Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, Fransa'nın kararını desteklediğini belirtirken, Birleşmiş Milletler de benzer adımların atılmasını teşvik etti.
İsrail'den Sert Tepki
İsrail hükümeti, Fransa'nın kararına sert tepki gösterdi. Başbakan Binyamin Netanyahu, yaptığı yazılı açıklamada, 'Bu karar, İsrail ile Fransa arasındaki ilişkilere zarar verecek ve iki ülke arasındaki dostluğu zedeleyecektir,' ifadelerini kullandı. Smotrich ise kararı 'utanç verici' olarak nitelendirerek, Fransa'nın antisemitizme teslim olduğunu iddia etti. Ancak Fransız yetkililer, kararın kişisel değil, siyasi olduğunu vurguladı.
Smotrich'in Siyasi Geçmişi
Bezalel Smotrich, İsrail'deki aşırı sağcı Dini Siyonizm Partisi'nin lideri ve koalisyon hükümetinde Maliye Bakanı olarak görev yapıyor. Batı Şeria'daki yerleşimlerin genişletilmesini savunan Smotrich, daha önce de benzer tartışmalı açıklamalarıyla gündeme gelmişti. Mayıs 2023'te yaptığı bir konuşmada, Filistin yönetimini 'terörist' olarak nitelendirmiş ve İsrail'in Batı Şeria'nın tamamını ilhak etmesi gerektiğini söylemişti. Ayrıca, Gazze Şeridi'ne yönelik saldırıların artırılmasından yana olduğunu belirtmişti.
Bağlam ve Değerlendirme
Fransa'nın bu kararı, Avrupa ülkelerinin İsrail'in aşırı sağcı hükümetine karşı giderek sertleşen tutumunun bir parçası. Özellikle Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimler, uluslararası toplumda büyük eleştiri alıyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, İsrail'in yerleşim politikalarını sık sık uluslararası hukuka aykırı buluyor. Fransa'nın yasak kararı, bireysel bir bakanı hedef alması açısından dikkat çekici. Bu adım, diğer Avrupa ülkelerinin de benzer yasaklar getirebileceğinin sinyali olarak yorumlanıyor. Öte yandan, İsrail hükümetinin bu kararı ilişkileri germek yerine diplomatik kanallardan çözmeye çalışması bekleniyor. Bölgede barış sürecinin yeniden canlandırılması için atılacak adımların yanı sıra, taraflar arasındaki güvenin yeniden tesis edilmesi gerekiyor.
