Forbes dergisi, Türkiye'nin Rusya'dan aldığı S-400 hava savunma sistemlerini Birleşik Arap Emirlikleri'ne (BAE) devretme girişiminin İsrail tarafından engellenmeye çalışıldığını iddia etti. Habere göre Türkiye, ABD ile yaşadığı yaptırım krizini aşmak ve F-35 savaş uçağı programına yeniden dahil olmak için S-400'leri BAE'ye satmayı değerlendiriyor. Ancak İsrail'in bu olasılığa karşı harekete geçtiği öne sürüldü. Moskova'nın ise olası bir satışa belirli koşullarla onay verebileceği bildirildi.
ABD Yaptırımları ve F-35 Krizi
Türkiye, 2017'de Rusya ile S-400 anlaşması imzalayarak ABD'nin tepkisini çekmişti. Washington, Türkiye'yi F-35 programından çıkarmış ve CAATSA (Amerika'nın Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası) kapsamında yaptırım uygulamıştı. Türkiye, egemenlik haklarına vurgu yaparak S-400'lerden vazgeçmeyeceğini defalarca açıklamıştı. Ancak son dönemde ekonomik ve askeri maliyetlerin artması, Ankara'yı alternatif çözümler aramaya itti. BAE ile geliştirilen yakın ilişkiler, S-400'lerin devri için uygun bir kanal olarak görülüyor.
İsrail'in Rolü ve Moskova'nın Şartları
Forbes'a göre İsrail, BAE'nin Türkiye'den S-400 almasını engellemek için diplomatik girişimlerde bulunuyor. İsrail'in endişesi, S-400'lerin BAE'ye transfer edilmesinin bölgesel dengeleri değiştirebileceği ve İran'a karşı istihbarat paylaşımını olumsuz etkileyebileceği yönünde. Haberde, Moskova'nın olası satışa belirli koşullarla onay verebileceği, özellikle sistemlerin üçüncü bir ülkeye satışında Rusya'nın teknik ve siyasi şartlar öne sürebileceği belirtildi. Rusya'nın, S-400'lerin BAE'ye devredilmesi durumunda bazı yazılımların ve teknolojinin paylaşılmasını sınırlayabileceği ifade ediliyor.
BAE ve Türkiye Arasındaki Yakınlaşma
Türkiye ile BAE arasındaki ilişkiler, son yıllarda karşılıklı ziyaretler ve ekonomik anlaşmalarla ivme kazandı. 2021'de BAE Veliaht Prensi Muhammed bin Zayed'in Ankara ziyareti ve ardından yapılan yatırım anlaşmaları, iki ülke arasındaki buzları eritti. Bu yakınlaşma, S-400 transferi iddialarını güçlendiren bir zemin oluşturuyor. Ancak BAE'nin ABD ile olan güçlü askeri bağları ve İsrail ile normalleşme süreci, böyle bir transferin önünde ciddi engeller barındırıyor.
Uzman Görüşleri ve Olası Senaryolar
Savunma uzmanları, S-400'lerin BAE'ye satışının teknik ve siyasi açıdan karmaşık olduğunu vurguluyor. Rusya'nın onayı olmadan sistemlerin üçüncü bir ülkeye transferi mümkün değil. Ayrıca ABD'nin, BAE'ye yapılacak böyle bir satışa CAATSA kapsamında yaptırım uygulayabileceği belirtiliyor. Öte yandan Türkiye'nin F-35 programına dönüş için S-400'leri tamamen elden çıkarması gerektiği, bunun da savunma kapasitesinde boşluk yaratabileceği ifade ediliyor. Olası bir transfer, Türkiye'nin ABD ile ilişkilerini düzeltme yolunda önemli bir adım olarak görülse de, İsrail'in muhalefeti ve Rusya'nın şartları süreci çıkmaza sokabilir.
Bölgesel Dengeler ve Gelecek
S-400 krizi, Türkiye'nin Batı ile Rusya arasında denge kurma çabalarının bir yansıması. İsrail'in devreye girmesi, konunun sadece ikili bir mesele olmadığını, bölgesel bir güç mücadelesine dönüştüğünü gösteriyor. BAE'nin olası bir S-400 alımı, Körfez'deki askeri dengeyi değiştirebilir ve İran'ın tepkisini çekebilir. Forbes'un iddiası henüz resmi kaynaklarca doğrulanmadı; ancak Türkiye'nin F-35 programına dönüş arzusu ve BAE ile artan işbirliği, bu yöndeki arayışların süreceğini gösteriyor. Moskova'nın tutumu ve İsrail'in lobi faaliyetleri, önümüzdeki dönemde belirleyici olacak.
