Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) Ulusal Konseyi Başkanı Ruhi Fettuh, İsrail Meclisi Knesset'in, Filistin adına toplanan vergi gelirlerinden gümrük fonları adı altında yeni kesintiler yapılmasını öngören yasa tasarısını onaylamasını sert bir dille eleştirdi. Fettuh, bu hamleyi 'sistematik mali korsanlık ve çete eylemi' olarak tanımlayarak, uluslararası topluma konuya müdahale çağrısında bulundu.
Yasa tasarısı neyi öngörüyor?
İsrail Meclisi'nde kabul edilen yasa tasarısı, Filistin Yönetimi adına İsrail tarafından toplanan vergi ve gümrük gelirlerinden, Filistinli mahkumlara ve şehit ailelerine yapılan ödemelerin karşılığında ek kesinti yapılmasına olanak tanıyor. İsrail, daha önce de benzer gerekçelerle kesinti yapıyordu ancak yeni yasa, kesinti miktarının artırılmasını ve kapsamının genişletilmesini sağlıyor. Filistin tarafı, bu uygulamanın Filistin ekonomisini çökertmeyi amaçlayan bir adım olduğunu savunuyor.
Tepkiler ve uluslararası boyut
FKÖ Ulusal Konseyi Başkanı Fettuh, yaptığı yazılı açıklamada, İsrail'in bu kararının uluslararası hukuku ve Oslo Anlaşmaları'nı ihlal ettiğini vurguladı. Açıklamada, 'İsrail'in Filistin halkının mali kaynaklarına el koyması, uluslararası toplumun sessiz kalamayacağı bir korsanlıktır' ifadelerine yer verildi. Filistin Yönetimi, konuyu Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve Arap Birliği nezdinde gündeme getireceğini bildirdi. Öte yandan İsrail, kesintilerin Filistin Yönetimi'nin İsrail'e yönelik şiddeti teşvik eden ödemeler yaptığı gerekçesiyle meşru olduğunu savunuyor.
Ekonomik etkiler
Filistin ekonomisi, büyük ölçüde İsrail tarafından toplanan vergi gelirlerine bağımlı durumda. Her ay yaklaşık 100 ila 120 milyon dolar arasında değişen bu gelirler, Filistin Yönetimi'nin maaş ve kamu harcamalarının önemli bir kısmını oluşturuyor. Yeni kesintilerin Filistin bütçesinde ciddi bir daralmaya yol açması bekleniyor. Uzmanlar, bu durumun Filistin'deki ekonomik krizi derinleştirebileceği ve sosyal huzursuzluğu artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Tarihsel arka plan
İsrail ile Filistin arasındaki vergi gelirleri sorunu, Oslo Anlaşmaları'na kadar uzanıyor. 1994'te imzalanan Paris Protokolü, İsrail'in Filistin adına gümrük ve vergi toplamasını, ardından bu gelirleri Filistin Yönetimi'ne aktarmasını öngörüyordu. Ancak 2000'li yılların başından itibaren İsrail, siyasi gerekçelerle bu aktarımları durdurmuş veya kesinti yapmıştı. İsrail, Filistinli mahkumlara yapılan ödemelerin terörü teşvik ettiğini savunurken, Filistin bu ödemelerin ulusal bir yükümlülük olduğunu belirtiyor.
Bağımsız değerlendirme
İsrail'in bu adımı, Filistin Yönetimi'nin mali kaynaklarını daha da kısıtlayarak onun yönetim kapasitesini zayıflatma amacı taşıyor. Ancak bu tür tek taraflı hamleler, iki devletli çözüm olasılığını daha da uzaklaştırıyor ve bölgedeki tansiyonu yükseltiyor. Ekonomik baskı, Filistin toplumunda radikalleşmeyi besleyebileceği gibi, uluslararası toplumun adım atmaması halinde yeni bir krizin habercisi olabilir.
