Uluslararası derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Haziran ayına ilişkin Küresel Ekonomik Görünüm raporunda küresel büyüme beklentisini düşürdü. Kuruluş, ABD-İran arasında artan jeopolitik gerilimin tetiklediği petrol krizinin dünya ekonomisi üzerinde olumsuz etkiler yarattığını belirtti. Fitch, 2023 yılı için küresel GSYH büyüme tahminini yüzde 2,9'dan yüzde 2,6'ya çekti. Revizyonun temel nedeni olarak artan enerji fiyatları ve ticaret kanallarındaki aksaklıklar gösterildi.
Petrol Fiyatları ve Enflasyon Baskısı
Raporda, petrol fiyatlarındaki yükselişin küresel enflasyonu artırdığı ve merkez bankalarını daha sıkı para politikalarına yönelttiği vurgulandı. Fitch, Brent petrolün varil fiyatının ortalama 85 dolar seviyesinde kalacağını öngörürken, olası bir arz kesintisi durumunda fiyatların 100 doların üzerine çıkabileceği uyarısında bulundu. Yüksek enerji maliyetleri, özellikle gelişmekte olan ülkelerde cari açıkları ve bütçe dengesizliklerini derinleştiriyor.
Bölgesel Etkiler ve Türkiye
Fitch, bölgesel bazda en büyük revizyonu Avrupa ve Asya-Pasifik için yaptı. Euro Bölgesi büyüme tahmini yüzde 1,2'den yüzde 0,8'e düşürülürken, Çin için büyüme beklentisi yüzde 5,0'ten yüzde 4,7'ye indirildi. Türkiye için ise büyüme tahmini yüzde 3,5'te sabit bırakıldı, ancak enflasyon ve döviz kuru risklerine dikkat çekildi. Raporda, Türkiye'nin enerji ithalatına bağımlılığının cari açığı artırabileceği ifade edildi.
Jeopolitik Riskler ve Belirsizlik
Kuruluş, küresel büyüme üzerindeki en büyük riskin jeopolitik gerilimlerin kontrolden çıkması olduğunu belirtti. ABD-İran arasındaki krizin yanı sıra, Rusya-Ukrayna savaşının sürmesi ve tedarik zincirlerindeki kırılganlıklar da büyüme görünümünü baskılıyor. Fitch, bu belirsizliklerin yatırım ve tüketim kararlarını erteleyerek ekonomik aktiviteyi yavaşlattığını kaydetti.
Merkez Bankalarının Politikaları
Raporda, merkez bankalarının enflasyonla mücadele için faiz artırımlarına devam edeceği, ancak büyümedeki yavaşlamanın para politikasında bir denge arayışını zorunlu kıldığı ifade edildi. Fitch, Fed'in bu yıl iki faiz indirimi yapabileceğini, ECB'nin ise faizleri sabit tutacağını öngördü. Gelişmekte olan ülkelerde ise yüksek borçluluk ve döviz kuru baskıları nedeniyle politika manevra alanının sınırlı olduğu vurgulandı.
Fitch'in revizyonu, küresel ekonominin kırılgan bir dönemden geçtiğine işaret ediyor. Artan jeopolitik riskler, enerji krizi ve yüksek enflasyonun yanı sıra merkez bankalarının sıkılaşma adımları, büyüme üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Önümüzdeki aylarda petrol fiyatlarındaki seyir ve jeopolitik gelişmeler, ekonomik görünümün yönünü belirleyecek en kritik faktörler olarak öne çıkıyor.
