Giresun'da fındık hasadının sonuna yaklaşılırken, ürününü kurutmak isteyen üreticiler yeterli harman alanı bulamayınca Karadeniz Sahil Yolu kenarındaki alanları kullanmaya başladı. Uzmanların uyarılarına rağmen yol kenarları adeta fındık harmanlarına dönüştü. Üreticiler, hasat edilen fındıkları kurutmak için alternatif alan arayışına girerken, sahil yolu kenarındaki şeritler bu ihtiyaca cevap veriyor.
Harmanda yer sıkıntısı
Giresun ve çevresinde fındık üretimi, bölge ekonomisinin bel kemiğini oluşturuyor. Her yıl ağustos ayında başlayan hasat, eylül ortalarına kadar sürüyor. Toplanan fındıkların nem oranının düşürülmesi için açık alanda kurutulması gerekiyor. Ancak arazi yapısının engebeli olması ve arazilerin parçalı olması nedeniyle üreticiler geniş harman yerleri bulmakta zorlanıyor. Bu nedenle birçok üretici, kurutma işlemini yol kenarlarında, beton zeminlerde veya boş arazilerde yapmak zorunda kalıyor.
Karadeniz Sahil Yolu, bölgenin en önemli ulaşım aksı olarak biliniyor. Yolun kenarındaki geniş şeritler, üreticiler için pratik bir çözüm sunuyor. Sabahın erken saatlerinden itibaren traktörlerle getirilen fındıklar, yol kenarına seriliyor. Gün boyu güneş altında kurutulan fındıklar, akşam saatlerinde toplanarak çuvallara dolduruluyor. Bu görüntü, hasat döneminde sahil yolunun belirli kesimlerinde rutin hale gelmiş durumda.
Uzmanlardan güvenlik ve kalite uyarısı
Uzmanlar, yol kenarında fındık kurutmanın hem trafik güvenliği hem de ürün kalitesi açısından riskler taşıdığını belirtiyor. Yol kenarına serilen fındıklar, araçlardan sıçrayan toz, egzoz dumanı ve diğer kirleticilere maruz kalıyor. Ayrıca kurutma sırasında yolun bir şeridinin işgal edilmesi, sürücüler için tehlike oluşturuyor. Zaman zaman araçların fındıklara çarpması veya üzerinden geçmesi maddi hasara yol açabiliyor.
Gıda mühendisleri, fındığın doğru koşullarda kurutulmaması durumunda küf ve aflatoksin riski oluşabileceğini vurguluyor. Bu nedenle üreticilerin beton zeminlerde, temiz ve havadar ortamlarda kurutma yapması öneriliyor. Ancak bölgede yeterli kurutma tesisi bulunmaması, üreticileri geleneksel yöntemlere yönlendiriyor.
Üreticinin çözüm arayışı
Fındık üreticileri, harman yeri sıkıntısının her yıl tekrarladığını ifade ediyor. Bazı üreticiler, kendi arazilerinde beton kurutma alanları oluşturmuş durumda. Ancak küçük ölçekli üreticiler için bu yatırım maliyetli olabiliyor. Kooperatifler ve tarım odaları, ortak kurutma alanları oluşturulması için çalışmalar yürütüyor. Giresun Valiliği ve ilgili kurumlar, hasat döneminde yol kenarı kurutma nedeniyle oluşabilecek olumsuzluklara karşı önlem almaya çalışıyor.
Öte yandan, fındık fiyatlarındaki dalgalanmalar ve artan girdi maliyetleri, üreticinin işini zorlaştırıyor. Kurutma aşamasındaki aksaklıklar, ürün kalitesini doğrudan etkileyerek ihracat rakamlarına yansıyabiliyor. Türkiye, dünya fındık üretiminin yaklaşık %70'ini karşılıyor. Dolayısıyla hasat sonrası süreçlerin sağlıklı yönetilmesi, hem ulusal ekonomi hem de küresel piyasa için kritik önem taşıyor.
Alternatif çözüm önerileri
Uzmanlar, uzun vadede modern kurutma tesislerinin yaygınlaştırılması gerektiğini belirtiyor. Güneş enerjisiyle çalışan kurutma sistemleri, hem çevre dostu hem de verimli bir alternatif olarak öne çıkıyor. Ayrıca kooperatifler aracılığıyla ortak kullanımlı beton harman alanları oluşturulabilir. Yerel yönetimlerin, hasat döneminde geçici kurutma alanları tahsis etmesi de kısa vadeli bir çözüm olarak değerlendiriliyor.
Sonuç olarak, Giresun'da fındık üreticisinin kurutma mesaisi, sahil yolunu harman yerine çevirmiş durumda. Bu durum, bölgedeki tarımsal altyapı eksikliğini gözler önüne seriyor. Üreticinin mağduriyetini gidermek ve ürün kalitesini korumak için kalıcı çözümler üretilmesi gerekiyor. Aksi halde her hasat döneminde benzer görüntülerle karşılaşmak kaçınılmaz olacak.
