Filistin Esirler Cemiyeti (FEC), İsrail hapishanelerinde tutulan Filistinli esirlere yönelik tıbbi ihlallerin tüm şiddetiyle sürdüğünü ve aralarında bir çocuğun da bulunduğu iki esirin sağlık durumunun ciddi şekilde kötüleştiğini açıkladı. Açıklamada, esirlere yönelik sistematik tıbbi ihmal ve tedavi engellemelerinin, uluslararası hukuka ve insan hakları sözleşmelerine aykırı olduğu vurgulandı. Bu gelişme, işgal altındaki Filistin topraklarında yaşanan insan hakları ihlallerine ilişkin endişeleri bir kez daha gündeme getirirken, uluslararası toplumdan somut adımlar bekleniyor.
İki esir esirin sağlık durumu kritik
Filistin Esirler Cemiyeti tarafından yapılan yazılı açıklamada, İsrail cezaevlerinde tutulan esirlerden birinin çocuk olduğu, diğerinin ise daha önce defalarca hastaneye kaldırılmasına rağmen yeterli tedavi görmediği belirtildi. Açıklamada, çocuk yaştaki esirin sağlık durumunun son günlerde hızla kötüleştiği ve acil tıbbi müdahaleye ihtiyaç duyduğu, ancak İsrail sağlık yetkililerinin gerekli testleri yapmakta isteksiz davrandığı kaydedildi. Diğer esirin ise kronik bir hastalığı olduğu ve düzenli ilaç kullanması gerekirken, kendisine verilen ilaçların sürekli kesildiği veya geciktirildiği ifade edildi. FEC, bu durumun yaşamı tehdit eder boyuta ulaştığını ve esirin bilincini kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu aktardı.
Tıbbi ihmal sistematik bir politika
Filistin Esirler Cemiyeti yetkilileri, yaptıkları açıklamada İsrail yönetiminin cezaevlerindeki Filistinli esirlere yönelik tıbbi ihmalinin sistematik bir politika olduğunu ve bu politikaların daha önce de birçok esirin hayatını kaybetmesine ya da kalıcı sağlık sorunları yaşamasına neden olduğunu hatırlattı. FEC, İsrail'in 1967'den bu yana işgal altında tuttuğu yaklaşık 5 bin Filistinli esiri barındıran cezaevlerinde, sağlık hizmetlerinin uluslararası standartların çok altında olduğunu, temel tıbbi malzeme eksikliği, yetersiz beslenme ve hijyen koşullarının da sağlık sorunlarını ağırlaştırdığını kaydetti. Ayrıca, esirlere uygulanan tecrit cezalarının da psikolojik ve fiziksel sağlığı olumsuz etkilediği ifade ediliyor.
Uluslararası Kızılhaç Komitesi (ICRC) ve diğer insan hakları örgütleri, İsrail cezaevlerindeki koşullara ilişkin defalarca rapor yayınlamış, ancak bu raporlara rağmen İsrail yönetiminin pek çok tavsiyeyi uygulamadığı belirtiliyor. Özellikle hasta esirlerin tedavilerinin engellenmesi ve tıbbi verilerin gizlenmesi, BM ve diğer uluslararası kuruluşların da gündeminde yer alıyor. FEC, uluslararası topluma çağrıda bulunarak, İsrail üzerinde baskı kurulması ve esirlerin sağlık haklarının korunması için acil müdahale yapılması gerektiğini vurguladı.
Uluslararası hukuk ve esir hakları
Cenevre Sözleşmeleri'ne göre, işgal altındaki topraklarda yaşayanların korunması ve cezaevi koşullarının insani olması gerekiyor. Özellikle dördüncü Cenevre Sözleşmesi'nin 76. maddesi, esirlerin sağlık durumlarının düzenli olarak kontrol edilmesini ve tıbbi bakıma erişimlerinin sağlanmasını zorunlu kılıyor. Filistin tarafı, İsrail'in bu hükümlere sürekli ihlal ettiğini ve esirlere yönelik tıbbi ihlallerin savaş suçu teşkil edebilecek boyutlara ulaştığını savunuyor. Bu iddialar, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) nezdinde de ele alınması gereken konular arasında yer alıyor. UCM'nin Filistin'deki duruma ilişkin yürüttüğü soruşturma kapsamında, esirlere yönelik işkence ve insanlık dışı muamele suçlamaları da inceleniyor.
Öte yandan, Filistinli esirlerin aileleri ve insan hakları aktivistleri, İsrail cezaevleri önünde sık sık protesto eylemleri düzenliyor ve bu ihlalleri dünya gündemine taşımaya çalışıyor. Ancak son yıllarda artan gözaltılar ve idari tutukluluklar nedeniyle cezaevlerindeki esir sayısında önemli bir artış yaşandığı ve bu durumun sağlık hizmetlerine yönelik baskıyı daha da artırdığı belirtiliyor. Filistin Esirler Cemiyeti verilerine göre, şu anda İsrail cezaevlerinde tutulan yaklaşık 5 bin Filistinli esir bulunuyor ve bunlardan yaklaşık 200'ü kadın ve çocuklardan oluşuyor. Esirlerin büyük bir kısmı idari tutuklu statüsünde, herhangi bir suçlama ve yargılama olmadan alıkonuluyor.
Sonuç olarak, Filistin Esirler Cemiyeti'nin son açıklaması, İsrail cezaevlerindeki insanlık dramını bir kez daha gözler önüne serdi. Uluslararası toplumun bu ihlaller karşısında daha etkili adımlar atması ve esirlerin sağlık hakkı başta olmak üzere temel insan haklarına saygı gösterilmesi için baskı yapması gerekiyor. Bu konuda yaşanacak her gecikmenin telafisi güç sonuçlara yol açabileceğini unutmamak gerekiyor. Esirlere yönelik tıbbi ihmal, sadece bir insan hakları sorunu değil, aynı zamanda barış sürecine de onarılamaz zararlar verebilecek bir faktör olarak değerlendirilmeli.
