Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Azerbaycan'ın başkenti Bakü'ye gerçekleştirdiği ziyaret kapsamında Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) Genel Sekreteri Büyükelçi Ramil Hasan'ı kabul etti. Edinilen bilgilere göre görüşme, Bakü temasları çerçevesinde gerçekleşti. Fidan'ın ziyareti, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) bünyesindeki işbirliğinin güçlendirilmesi açısından önem taşıyor.
TÜRKPA Genel Sekreteri ile kritik görüşme
Bakan Fidan'ın TÜRKPA Genel Sekreteri Büyükelçi Ramil Hasan'ı kabulü, Türk dünyası parlamenter diplomasisi açısından dikkat çeken bir adım olarak değerlendiriliyor. Görüşmenin içeriğine ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı; ancak TÜRKPA'nın faaliyetleri ve Türk Devletleri Teşkilatı'nın kurumsal yapısı göz önüne alındığında, ikili ve çok taraflı işbirliği konularının ele alındığı tahmin ediliyor. TÜRKPA, Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan ve Kırgızistan'ın parlamentoları tarafından 2008'de imzalanan anlaşmayla kuruldu. Daha sonra Macaristan ve Türkmenistan da asambleye katıldı. Genel Sekreterlik görevini yürüten Büyükelçi Ramil Hasan, Azerbaycan diplomastisinde önemli görevlerde bulunmuş bir isim.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Bakü ziyareti, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki yoğun diplomatik trafiğin bir parçası. Son dönemde iki ülke arasında enerji, savunma, ticaret ve ulaştırma alanlarında çok sayıda anlaşma imzalandı. Fidan'ın bu ziyaretinde de ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel gelişmelerin masaya yatırıldığı biliniyor. TÜRKPA Genel Sekreteri ile yapılan görüşme, parlamenter boyutun da sürece dahil edildiğini gösteriyor.
Türk Devletleri Teşkilatı'nda parlamenter diplomasi
TÜRKPA, Türk Devletleri Teşkilatı'nın önemli bir kanadını oluşturuyor. Teşkilatın 2024 yılında aldığı kararla daha etkin bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor. TÜRKPA Genel Sekreteri Ramil Hasan, son dönemde yaptığı açıklamalarda Türk dünyası parlamenterlerinin ortak zemin oluşturma çabalarına vurgu yapmıştı. Asamble, yasama süreçlerinde uyum sağlanması, ortak projeler geliştirilmesi ve kültürel işbirliğinin artırılması gibi alanlarda faaliyet yürütüyor. Ayrıca TÜRKPA'nın gençlik ve kadın parlamenterler platformları da bulunuyor.
Bakan Fidan'ın TÜRKPA Genel Sekreteri'ni kabulü, Türkiye'nin Türk Devletleri Teşkilatı'na verdiği önemi bir kez daha ortaya koydu. Türkiye, TDT dönem başkanlığını 2024-2025 döneminde yürütüyor. Bu kapsamda çeşitli toplantı ve etkinliklere ev sahipliği yapıyor. Önümüzdeki günlerde TÜRKPA'nın genel kurul toplantısı da planlanıyor. Bakü'deki görüşmenin bu hazırlıklara katkı sağladığı belirtiliyor.
Bakü ziyaretinin bölgesel bağlamı
Azerbaycan'ın başkenti Bakü, son yıllarda Türk dünyası diplomasisinin merkezlerinden biri haline geldi. Karabağ zaferinin ardından bölgede yeni bir denklem oluştu. Türkiye, Azerbaycan ile olan stratejik müttefikliğini her alanda pekiştiriyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın ziyareti sırasında Azerbaycanlı mevkidaşlarıyla da görüşmeler yapması bekleniyordu. Nitekim TÜRKPA Genel Sekreteri ile yapılan kabul, ziyaretin çok boyutlu olduğunu gösteriyor.
Uzmanlar, Türk Devletleri Teşkilatı'nın son yıllarda kurumsal kapasitesini artırdığına dikkat çekiyor. Teşkilatın 2021'de isim değiştirmesiyle birlikte daha kapsayıcı bir yapıya büründüğü ifade ediliyor. TÜRKPA da bu yapının yasama ayağını temsil ediyor. Bakan Fidan'ın TÜRKPA Genel Sekreteri'ni kabulü, yürütme ve yasama organları arasındaki eşgüdümün güçlendirilmesi olarak yorumlanıyor.
Öte yandan, Türkiye'nin diaspora ve yurt dışı vatandaşlar konusundaki çalışmaları da TÜRKPA gündeminde yer alıyor. Asamble, Türk dünyasındaki ortak meselelerde parlamentolar arası işbirliğini teşvik ediyor. Bu kapsamda eğitim, kültür, göç ve güvenlik gibi başlıklarda raporlar hazırlanıyor. Fidan-Hasan görüşmesinde bu başlıkların ele alınmış olabileceği değerlendiriliyor.
Sonuç olarak, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın Bakü'de TÜRKPA Genel Sekreteri Büyükelçi Ramil Hasan'ı kabul etmesi, Türk Devletleri Teşkilatı'nın parlamenter boyutunun güçlendirilmesine yönelik bir adım olarak öne çıkıyor. Görüşmenin detayları kamuoyuyla paylaşılmasa da, Türk dünyası entegrasyonu sürecinde parlamenter diplomasinin önemi artarak devam ediyor. Türkiye'nin TDT dönem başkanlığı ve TÜRKPA'nın gelecek dönem faaliyetleri, önümüzdeki aylarda daha görünür hale gelecek.
