Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 20 Eylül 2024 tarihinde New York'ta düzenlenen 'Libya'da Barış, Birlik ve Refah İçin Uluslararası Destek' konulu toplantıya katıldı. Toplantı, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında gerçekleşti ve Libya'nın siyasi birliği, güvenliği ve ekonomik kalkınması için uluslararası iş birliğini güçlendirmeyi amaçladı. Fidan, toplantıda Türkiye'nin Libya'nın istikrarına verdiği desteği yineledi.
Toplantının Amacı ve Katılımcılar
New York'taki BM merkezinde yapılan toplantıya, aralarında Türkiye, ABD, Almanya, Fransa, İtalya, Mısır, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar'ın da bulunduğu çok sayıda ülkenin dışişleri bakanları ve üst düzey temsilcileri katıldı. Toplantı, Libya'daki siyasi sürecin desteklenmesi ve ülkedeki ekonomik istikrarın sağlanması için atılacak adımların koordinasyonunu hedefledi.
Fidan'ın Mesajları
Bakan Fidan, toplantıda yaptığı konuşmada, Libya'nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne vurgu yaparak, ülkede kalıcı barış ve istikrarın ancak Libyalıların öncülüğünde yürütülen kapsayıcı bir siyasi diyalogla mümkün olacağını belirtti. Fidan, Türkiye'nin Libya ile tarihi ve kültürel bağlarının altını çizerek, ekonomik iş birliği ve kalkınma projelerinde Türkiye'nin aktif rol almaya devam edeceğini ifade etti.
Ayrıca Fidan, Libya'da düzenlenecek seçimlerin adil ve şeffaf bir şekilde yapılmasının önemine değindi ve uluslararası toplumun bu sürece somut destek vermesi gerektiğini söyledi. Türkiye'nin, Libya'nın yeniden inşası ve ekonomik canlanması için iş insanlarını ve yatırımcılarını teşvik edeceğini belirtti.
Libya'nın Mevcut Durumu ve Uluslararası Çabalar
Libya, 2011'deki iç savaşın ardından siyasi istikrarsızlık ve bölünmüşlükle mücadele ediyor. Ülkede 2021'de yapılması planlanan seçimler ertelendi ve iki rakip hükümet bulunuyor: Trablus merkezli Ulusal Birlik Hükümeti (UBH) ve doğudaki Bingazi merkezli Temsilciler Meclisi'ne bağlı hükümet. Birleşmiş Milletler, Libya'da kalıcı bir çözüm için siyasi süreci canlandırmaya çalışıyor. Bu kapsamda, 2023'te BM Libya Özel Temsilcisi Abdoulaye Bathily'nin ev sahipliğinde çeşitli taraflar arasında görüşmeler yapıldı, ancak henüz somut bir sonuç alınamadı.
Türkiye, Libya ile 2019'da imzalanan deniz yetki alanları mutabakatı ve 2020'deki güvenlik iş birliği anlaşmasıyla Doğu Akdeniz'deki çıkarlarını korurken, Libya'nın meşru hükümetine destek veriyor. Türkiye, ayrıca Libya'nın yeniden yapılanması için çeşitli altyapı ve enerji projeleri yürütüyor. Bu toplantı, Türkiye'nin Libya'daki etkinliğini uluslararası platformda pekiştirme fırsatı olarak değerlendiriliyor.
Ekonomik Beklentiler
Libya, Afrika'nın en büyük petrol rezervlerine sahip ülkelerinden biri. Ülkenin istikrarı, Akdeniz enerji güvenliği ve küresel petrol piyasası için kritik önem taşıyor. Toplantıda, Libya'nın petrol üretimini artırması ve ekonomik çeşitliliği sağlaması için uluslararası finans kuruluşlarının desteği ele alındı. Türkiye, Libya'nın altyapı, inşaat, tarım ve turizm sektörlerinde önemli yatırım fırsatları sunabileceğini vurguladı.
Uzmanlar, Libya'daki istikrarın sağlanmasının Doğu Akdeniz'deki enerji iş birliği ve ticaret yolları için de kritik olduğunu belirtiyor. Türkiye'nin Libya'daki aktif diplomasisi, bölgesel denge açısından önemli görülüyor. Toplantının somut çıktıları önümüzdeki aylarda yapılacak takip görüşmeleriyle netleşecek.
Sonuç olarak, Bakan Fidan'ın katıldığı bu toplantı, Libya'nın geleceği için uluslararası konsensüs arayışının bir parçası. Türkiye'nin Libya politikası, hem bölgesel çıkarları hem de insani ve kalkınma odaklı yaklaşımıyla şekilleniyor. Libya'da barış ve refahın tesisi, yalnızca Libyalılar için değil, Akdeniz ve Orta Doğu'nun genel istikrarı için de belirleyici olacak.
