Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Muğla'nın Fethiye ilçesinde yürütülecek kapsamlı bir deniz temizliği projesini duyurdu. 'Sıfır Atık Mavi' projesi çerçevesinde, Fethiye koylarında toplam 16,2 milyon metreküp dip çamurunun temizleneceği belirtildi. Proje ile deniz çayırlarının korunması, kontrolsüz tekne bağlamanın önlenmesi ve Mapa-Şamandıra Sistemi'nin kurulması hedefleniyor. Bakan Kurum, projenin deniz ekosistemini canlandıracağını ve bölgedeki turizm ile balıkçılığa katkı sağlayacağını vurguladı.
Dip Çamuru Temizliği ve Deniz Çayırları Koruma Altına Alınıyor
Fethiye'de hayata geçirilecek proje, deniz tabanındaki dip çamurunun temizlenmesini kapsıyor. Toplam 16,2 milyon metreküp çamurun çekilmesi, deniz suyu kalitesini artıracak ve deniz canlılarının yaşam alanlarını genişletecek. Özellikle deniz çayırları (Posidonia oceanica), Akdeniz ekosistemi için kritik öneme sahip. Bu bitkiler, su altı yaşamına oksijen sağlarken karbon tutma özelliğiyle iklim değişikliğiyle mücadelede de rol oynuyor. Proje kapsamında deniz çayırlarının korunması için özel önlemler alınacak; tekne çapalarının bu alanlara zarar vermesi engellenecek.
Bakan Kurum, yaptığı açıklamada, "Fethiye'de 16,2 milyon metreküp dip çamurunu temizleyerek denizlerimizi maviye kavuşturacağız. Deniz çayırlarımızı koruyacak, Mapa-Şamandıra Sistemi ile tekne bağlamayı kontrol altına alacağız." dedi. Bu sistem, teknelerin belirlenen alanlara bağlanmasını sağlayarak hem deniz tabanına zarar verilmesini önleyecek hem de deniz trafiğini düzenleyecek.
Mapa-Şamandıra Sistemi ile Kontrolsüz Bağlama Önlenecek
Projenin önemli bir ayağı olan Mapa-Şamandıra Sistemi, deniz araçlarının gelişigüzel bağlanmasını engelleyecek. Fethiye koylarında uygulanacak sistem sayesinde, tekneler sadece belirlenen şamandıralara bağlanabilecek. Böylece deniz çayırlarının üzerine çapa atılması ve dip ekosistemin zarar görmesi önlenecek. Ayrıca, kontrolsüz bağlama nedeniyle oluşan görüntü kirliliği ve güvenlik riskleri de ortadan kalkacak.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkilileri, sistemin kurulumu için öncelikle deniz dibi haritalama çalışmalarının yapılacağını, ardından şamandıraların yerleştirileceğini belirtti. Projenin 2024 yılı içinde tamamlanması planlanıyor. Fethiye Belediyesi ve ilgili kurumlarla iş birliği içinde yürütülecek çalışmalar, bölgedeki marina ve balıkçı barınaklarını da kapsayacak.
Sıfır Atık Mavi Projesi'nin Hedefleri ve Kapsamı
'Sıfır Atık Mavi' projesi, Türkiye genelinde deniz ve kıyı temizliğini hedefleyen ulusal bir kampanya. Proje kapsamında denizlerdeki atıkların toplanması, kıyı şeritlerinin temizlenmesi ve deniz ekosisteminin korunması amaçlanıyor. Fethiye'deki dip çamuru temizliği, bu projenin en büyük ölçekli ayaklarından biri olarak öne çıkıyor.
Daha önce İzmir, Bodrum ve Marmaris gibi bölgelerde benzer temizlik çalışmaları yapılmıştı. Ancak Fethiye'deki 16,2 milyon metreküplük hacim, bugüne kadarki en kapsamlı dip temizliği olacak. Uzmanlar, dip çamurunun zamanla deniz yaşamını tehdit ettiğini, oksijen seviyesini düşürdüğünü ve balık popülasyonunu azalttığını belirtiyor. Temizlik sonrası deniz suyu kalitesinin artması ve biyolojik çeşitliliğin yeniden canlanması bekleniyor.
Bölge Ekonomisine ve Turizme Katkı
Fethiye, Türkiye'nin önde gelen turizm destinasyonlarından biri. Her yıl binlerce yerli ve yabancı turist, bölgenin eşsiz koylarını ve doğal güzelliklerini görmek için geliyor. Deniz temizliği projesi, turizm sektörüne de olumlu yansıyacak. Temiz denizler, dalış turizmi, yatçılık ve plaj aktiviteleri için cazibe merkezi oluşturacak. Ayrıca, balıkçılıkla geçinen aileler için daha verimli avlanma imkânı doğacak.
Bakan Kurum, projenin sadece çevresel değil ekonomik getirilerine de dikkat çekerek, "Temiz denizler, sağlıklı bir turizm ve güçlü bir ekonomi demektir. Fethiye'deki bu yatırım, ülkemizin mavi mirasını gelecek nesillere taşıyacak." ifadelerini kullandı. Proje kapsamında ayrıca bölge halkına yönelik çevre bilinçlendirme eğitimleri düzenlenecek ve gönüllü temizlik kampanyaları organize edilecek.
Uzman Görüşleri ve Gelecek Planları
Deniz bilimciler, dip çamuru temizliğinin ekosistem için hayati olduğunu ancak sürdürülebilir olması gerektiğini vurguluyor. Temizlik sonrası deniz tabanının izlenmesi, kirliliğin tekrarlanmaması için atık yönetimi ve denetimlerin sıkılaştırılması gerekiyor. Ayrıca, deniz çayırlarının nakli veya restorasyonu konusunda uzman ekiplerin görev alacağı belirtiliyor.
Çevre Bakanlığı, benzer projelerin diğer kıyı bölgelerinde de devam edeceğini açıkladı. 'Sıfır Atık Mavi' projesi kapsamında 2025 yılına kadar Türkiye genelinde 50 milyon metreküp dip çamurunun temizlenmesi hedefleniyor. Fethiye'deki çalışmalar, bu hedefin önemli bir parçası. Projenin tamamlanmasıyla birlikte Fethiye koyları, Akdeniz'in en temiz ve en korunmuş deniz alanlarından biri haline gelecek.
Sonuç olarak, Fethiye'de başlatılan bu kapsamlı temizlik ve koruma projesi, çevre bilinci ve sürdürülebilir turizm açısından örnek teşkil ediyor. Deniz çayırlarının korunması, Mapa-Şamandıra Sistemi ile deniz trafiğinin düzenlenmesi ve dip çamurunun temizlenmesi, bölgenin ekolojik dengesini güçlendirecek. Hem doğa hem de ekonomi için kazan-kazan senaryosu oluşturan bu girişim, Türkiye'nin mavi vatan vizyonuna katkı sağlıyor.
