Türkiye'de sosyal medya fenomenlerinin sponsorluk anlaşmaları ve reklam gelirleri, siyasetin ve düzenleyici kurumların radarına girdi. Son dönemde bazı fenomenlerin yasa dışı bahis, kumar ve sağlık ürünleri tanıtımı yaptığı iddiaları üzerine harekete geçen yetkililer, kapsamlı bir denetim ve yasal düzenleme hazırlığı başlattı. Konu, TBMM'deki siyasi partilerin de gündemine taşınmış durumda.
Denetim ve düzenleme hazırlığı
Adalet Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı'nın koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda, fenomenlerin sponsorlu içeriklerinin şeffaf bir şekilde etiketlenmesi, reklam gelirlerinin vergilendirilmesi ve yaş sınırlaması getirilmesi gibi başlıklar öne çıkıyor. Ayrıca, yasa dışı bahis ve kumar reklamı yapan fenomenlere yönelik cezai yaptırımların artırılması planlanıyor. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) ile Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), sosyal medya platformlarındaki sponsorlu içerikleri mercek altına aldı.
Siyasi partilerin tutumu
İktidar partisi AK Parti, düzenlemenin bir an önce hayata geçirilmesi için çalışma başlattı. Muhalefet partileri ise denetimlerin yetersiz kaldığını savunarak, fenomenlerin vergi kaçırdığı ve gençleri olumsuz etkilediği eleştirisini dile getiriyor. CHP ve İYİ Parti, Meclis araştırması açılması için önerge verdi. HDP de konunun takipçisi olacaklarını açıkladı.
Öte yandan, bazı fenomenler kendilerine yönelik suçlamaları reddederken, sektör temsilcileri düzenlemelerin sektörü olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Sosyal medya içerik üreticileri, geçimlerini sponsorluklarla sağladıklarını belirterek, aşırı kısıtlamaların sektörü kayıt dışına itebileceğini söylüyor.
Kamuoyu ve uzman görüşleri
Kamuoyunda da konu geniş yankı buldu. Vatandaşlar, özellikle çocuk ve gençleri hedef alan reklamların denetlenmesi gerektiğini vurguluyor. Uzmanlar, fenomenlerin tanıttığı ürünlerin güvenilirliğinin sorgulanması gerektiğini belirtiyor. İletişim fakültesi öğretim üyeleri, sponsorluk ilişkilerinin şeffaf olması ve tüketicinin aldatılmaması gerektiğini ifade ediyor.
Reklamcılık sektörü temsilcileri ise düzenlemelerin net olması halinde sektörün daha sağlıklı işleyeceğini savunuyor. Türkiye Reklamcılar Derneği, etik ilkelerin belirlenmesi ve denetimin bağımsız kurumlarca yapılması çağrısında bulundu.
Uluslararası boyut
Benzer düzenlemeler Avrupa Birliği ülkelerinde de gündemde. AB, Dijital Hizmetler Yasası kapsamında sosyal medya platformlarına ve içerik üreticilerine yönelik yükümlülükler getirdi. Türkiye'nin de bu sürece uyum sağlaması bekleniyor. Uzmanlar, uluslararası iş birliklerinin önemine dikkat çekiyor.
Önümüzdeki günlerde Meclis'e sunulması beklenen yasa teklifiyle birlikte, fenomenlerin sponsorluk ağına yönelik denetimlerin daha da sıkılaşması öngörülüyor. Sektör temsilcileri ise diyalog çağrısı yapıyor.
