Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), liselerde mülakat yapılacağı yönündeki iddiaları yalanlarken, TÜBİTAK Fen Lisesi ve BAYKAR Fen Lisesi'nde uygulanan 'özel sınav' sistemi eğitim camiasında tartışma konusu oldu. Muhalefet partileri ve eğitim sendikaları, bu uygulamanın öğrenciler arasında fırsat eşitsizliği yarattığını ve şaibeli bir eleme mekanizması olduğunu savunuyor.
Özel sınav neyi değiştiriyor?
TÜBİTAK Fen Lisesi ve BAYKAR Fen Lisesi, Türkiye'nin önde gelen fen liseleri arasında yer alıyor. Bu okullar, yetenekli öğrencileri seçmek için merkezi sınav yerine kendi belirledikleri özel sınavları kullanıyor. Ancak eleştirmenler, bu sınavların şeffaf olmadığını ve belirli öğrenci gruplarını kayırdığını iddia ediyor. CHP Milli Eğitim Bakanlığı'ndan Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı, "Bu sınavlar, liyakat esasına dayanmıyor. Öğrencilerin geleceği, keyfi kriterlere bırakılıyor" dedi.
MEB'in yanıtı
MEB yetkilileri ise özel sınavların tamamen yasal olduğunu ve bu okulların kendine özgü müfredatı nedeniyle farklı bir değerlendirme sistemine ihtiyaç duyduğunu belirtti. Bakanlık, "Bu liseler, bilim insanı yetiştirme hedefiyle kuruldu. Özel sınavlar, öğrencilerin yeteneklerini daha iyi ölçmek için tasarlandı" açıklamasını yaptı. Ancak eğitim uzmanları, sınavların içeriğinin kamuoyuyla paylaşılmadığını ve denetlenemediğini vurguluyor.
Eğitim-Sen Genel Başkanı, "MEB, bu okulları imtiyazlı hale getiriyor. Oysa eğitimde fırsat eşitliği sağlanmalı" diye konuştu. Ayrıca, sınavlara hazırlık sürecinin maliyetli olması nedeniyle yalnızca maddi durumu iyi ailelerin çocuklarının başarılı olabildiği eleştirisi yapılıyor.
Siyasi boyut
Konu, TBMM'ye de taşındı. İYİ Parti ve HDP konuyu gündeme getirirken, iktidar partisi AKP ise uygulamayı savunuyor. AKP Grup Başkanvekili, "Bu okullar Türkiye'nin gururu. Özel sınavlar sayesinde en iyi öğrenciler seçiliyor" dedi. Muhalefet ise sınavların kaldırılması için kanun teklifi vermeye hazırlanıyor.
TÜBİTAK Fen Lisesi'nin geçmiş yıllardaki sınav sonuçlarına bakıldığında, öğrenci profilinin belirli sosyo-ekonomik gruplardan oluştuğu görülüyor. Bu durum, eğitimde eşitsizlik tartışmalarını alevlendiriyor. Eğitim uzmanı Prof. Dr. Ayşe Demir, "Fen liseleri, toplumun her kesiminden yetenekli öğrencilere açık olmalı. Özel sınavlar, kast sistemine dönüşme riski taşıyor" değerlendirmesini yapıyor.
Sonuç olarak, özel sınav uygulaması, Türkiye'nin eğitim politikalarındaki temel bir çelişkiyi ortaya koyuyor: Bir yanda fırsat eşitliği vurgusu yapılırken, diğer yanda seçkin okulların ayrıcalıklı konumu korunuyor. Bu tartışma, önümüzdeki dönemde eğitim reformu başlıkları arasında yer alacak gibi görünüyor.
