Fransa ve Almanya’nın ortak yürüttüğü 100 milyar dolarlık Geleceğin Hava Muharebe Sistemi (FCAS) projesi, endüstriyel anlaşmazlıklar ve siyasi krizler nedeniyle sona erdi. Avrupa savunma sanayisinde tarihi bir çöküş olarak nitelendirilen bu gelişme, Türkiye’nin beşinci nesil savaş uçağı KAAN’a olan ilgiyi artırdı. Şu ana kadar 9 ülke, KAAN’ı satın almak veya projeye ortak olmak için sıraya girdi.
FCAS’ın çöküşü: 100 milyar dolar ve yıllar süren çaba boşa gitti
FCAS, Avrupa’nın en iddialı savunma projelerinden biriydi. Fransa ve Almanya, 2040 yılına kadar hizmete girmesi planlanan savaş uçağı için 100 milyar dolarlık bütçe ayırmıştı. Ancak proje, başından beri endüstriyel paylaşım, fikri mülkiyet hakları ve teknoloji transferi konularında tıkanmıştı. Fransız Dassault Aviation ile Alman Airbus Defence arasındaki anlaşmazlıklar, projenin ilerlemesini engelledi. Siyasi düzeyde de Macron ve Scholz yönetimlerinin farklı öncelikleri, projeyi çıkmaza soktu. Analistler, FCAS’ın başarısızlığının Avrupa’nın stratejik özerklik hedefini zedelediğini belirtiyor.
KAAN yıldızı parlıyor: 9 ülke sırada
FCAS’ın çöküşüyle birlikte küresel savunma pazarında Türkiye’nin KAAN’ı öne çıkıyor. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii tarafından geliştirilen beşinci nesil savaş uçağı, ihracat potansiyeliyle dikkat çekiyor. Şu ana kadar Katar, Azerbaycan, Pakistan, Malezya, Endonezya, Bangladeş, Mısır, Suudi Arabistan ve Ukrayna olmak üzere 9 ülke, KAAN’a ilgi gösterdi. Bu ülkeler, ya doğrudan satın alma ya da ortak üretim anlaşmaları için görüşmelere başladı. Uzmanlar, KAAN’ın F-35 alternatifi olarak konumlandığını ve Türkiye’nin savunma sanayisinde bağımsız bir oyuncu haline geldiğini vurguluyor.
