Türkiye'nin diri fay haritası 13 yıl aradan sonra güncellendi. Haritaya 215 yeni fay hattı eklenirken, yer altındaki hareketliliğin daha önce düşünülenden çok daha geniş bir alana yayıldığı ortaya çıktı. Jeoloji Mühendisleri Odası tarafından yapılan açıklamada, özellikle dört bölgede riskin arttığı belirtilirken, Karadeniz'de bulunan bir fay hattı için 'beni en çok o korkutuyor' ifadesi kullanıldı.
Yeni haritada hangi bölgeler risk altında?
Güncellenen haritaya göre, Marmara Bölgesi'nde İstanbul ve çevresindeki fay hatları en yüksek risk grubunda yer almaya devam ediyor. Ancak dikkat çeken değişiklik, Doğu Anadolu, Ege ve Karadeniz bölgelerinde yaşandı. Doğu Anadolu'daki Bingöl, Karlıova ve Erzincan çevresindeki faylarda hareketlilik artarken, Ege'de Bakırçay, Küçük Menderes ve Büyük Menderes grabenlerindeki fayların daha aktif hale geldiği görülüyor. En büyük sürpriz ise Karadeniz Bölgesi'nde. Trabzon, Rize ve Artvin kıyılarına paralel uzanan ve daha önce önemsiz sayılan bir fay hattının, Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın deniz altındaki devamı olduğu tespit edildi.
Uzmanlar ne diyor?
Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Okan Tüysüz, Karadeniz'deki fayın özellikle kentsel dönüşüm ve yapılaşma açısından ciddi risk oluşturduğunu belirtti: 'Bu fay, deniz altında olmasına rağmen kıyıdaki yapıları doğrudan etkileyebilir. Ayrıca tsunami riskini de beraberinde getiriyor. Geçmişte Karadeniz'de büyük depremler olmamış olabilir, ancak bu hiç olmayacağı anlamına gelmez.' AFAD ise yaptığı yazılı açıklamada, haritanın uyarı niteliğinde olduğunu ve vatandaşların paniğe kapılmaması gerektiğini vurguladı.
- Marmara: 7'nin üzerinde deprem üretebilecek fay segmentleri
- Ege: Graben sistemlerinde artan aktivite
- Doğu Anadolu: Karlıova üçlü ekleminde stres birikimi
- Karadeniz: Deniz altı fayının kıyıya etkisi
Yeni harita, inşaat sektörü ve belediyeler için de yol gösterici olacak. Özellikle riskli bölgelerde yapı denetiminin artırılması, mevcut yapıların güçlendirilmesi ve acil durum planlarının güncellenmesi bekleniyor. Jeofizik Mühendisleri Odası Başkanı Ali Yeşilırmak, 'Bu harita bir korku aracı değil, bir uyarı ve hazırlık aracıdır. Fay hatlarının nerede olduğunu bilmek, can kaybını en aza indirmenin ilk adımıdır' dedi.
Türkiye, 2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından deprem bilincini artırmış, ancak kentsel dönüşüm ve yapı stoku konusunda hâlâ eksikler bulunuyor. Güncellenen fay haritası, bu eksikliklerin giderilmesi için bir fırsat olarak görülüyor. Bilim insanları, depremlerin önlenemeyeceğini ancak doğru hazırlıkla kayıpların azaltılabileceğini vurguluyor.
