Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, enerji tüketimini ve karbon emisyonunu azaltmaya yönelik projeler geliştiren işletmelere yönelik yeni bir hibe programı başlatıyor. Performans esaslı olarak tasarlanan Enerji Verimliliği Kaynaklı Emisyon Azaltımı (EKA) Destek Programı kapsamında, geçerli enerji giderlerinin yüzde 30'una kadar devlet desteği sağlanacak. Program, küçük ve orta ölçekli işletmelerden büyük sanayi tesislerine kadar geniş bir yelpazeyi hedefliyor. Başvuruların yıl sonuna kadar alınması planlanırken, hibe limiti ve başvuru şartları netleşti.
EKA Destek Programı ile neler hedefleniyor?
Programın temel amacı, Türkiye'nin enerji yoğunluğunu azaltmak ve 2053 net sıfır emisyon hedefine katkı sağlamak. EKA kapsamında, enerji verimliliği projeleri, yenilenebilir enerji entegrasyonu ve atık ısı geri kazanımı gibi alanlarda somut adımlar atan işletmelere hibe desteği verilecek. Başvurular, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın belirlediği kriterlere göre değerlendirilecek. Destek miktarı, gerçekleştirilen projenin enerji tasarrufu potansiyeline ve karbon emisyonu azaltımına göre belirlenecek. Bakanlık yetkilileri, programın ilk yılında yaklaşık 500 işletmeye ulaşılmasının beklendiğini ifade etti.
Başvuru şartları ve hibe limiti
EKA Destek Programı'na başvurmak için işletmelerin belirli şartları taşıması gerekiyor. Bunlar arasında enerji tüketim raporu hazırlamak, enerji verimliliği etüdü yaptırmak ve proje başvuru dosyası sunmak yer alıyor. Hibe limiti, projenin ölçeğine göre değişmekle birlikte, üst sınır 1 milyon Türk Lirası olarak belirlendi. Koşullar arasında, projenin 1 yıl içinde tamamlanması ve en az yüzde 10 enerji tasarrufu sağlaması gibi kriterler bulunuyor. Ayrıca, başvuruda bulunan işletmelerin son 3 yıla ait vergi kaydı ve SGK prim borcu olmaması şartı aranıyor.
Başvuru süreci ve değerlendirme
Başvurular, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın resmi internet sitesi üzerinden çevrimiçi olarak kabul edilecek. Değerlendirme süreci, teknik ve mali olmak üzere iki aşamalı gerçekleştirilecek. İlk aşamada projenin teknik yeterliliği ve enerji verimliliğine katkısı incelenirken, ikinci aşamada mali uygunluk ve bütçe planlaması değerlendirilecek. Başvuruların sonuçlanması 60 iş gününü bulabilirken, destek almaya hak kazanan işletmelere sözleşme imzalanarak ödeme yapılacak.
Enerji verimliliğinde yeni dönem
Ekonomik dalgalanmalar ve enerji maliyetlerinin yükselmesi, işletmeleri enerji verimliliğine yönlendiriyor. Türkiye'nin enerji yoğunluğu OECD ortalamasının üzerinde seyrederken, bu tür destek programları hem çevresel hem de ekonomik fayda sağlamayı amaçlıyor. Uzmanlar, EKA programının özellikle enerji yoğun sektörlerde dönüşümü hızlandırabileceğini belirtiyor. Programın, işletmelerin enerji tüketimini yüzde 15-20 oranında azaltması bekleniyor. Bu da yıllık bazda milyarlarca liralık enerji tasarrufu anlamına geliyor.
Sektör temsilcilerinden destek programına olumlu tepki
Sanayi ve ticaret odaları, programı memnuniyetle karşıladı. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) yetkilileri, endüstriyel tesisler için bu tür teşviklerin rekabet gücünü artıracağını vurguladı. İşletmeler, başvuru sürecinin basitleştirilmesi ve hibe miktarının artırılması talebinde bulunsa da, programın ilk adım olarak umut verici olduğu görüşünde.
Sonuç
EKA Destek Programı, Türkiye'nin enerji verimliliği hedefleri doğrultusunda önemli bir adım olarak öne çıkıyor. İşletmelere sağlanan yüzde 30'a varan fatura desteği, hem kısa vadede mali yükü hafifletmeyi hem de uzun vadede sürdürülebilir bir enerji politikasına geçişi hızlandırmayı amaçlıyor. Programın başarısı, işletmelerin ilgisi ve projelerin niteliğine bağlı olarak şekillenecek.
