Fas Kralı VI. Muhammed, Fatima Ezzahra El Mansouri'yi ülkenin ilk kadın başbakanı olarak atadı. Başkent Rabat'ta yapılan resmi açıklamayla duyurulan karar, 2021 genel seçimlerinin ardından hükümet kurma sürecinin bir parçası olarak geldi. El Mansouri, seçimlerde en fazla sandalye kazanan Ulusal Bağımsızlar Birliği'nin (RNI) genel başkanı olarak hükümeti kurmakla görevlendirildi. Bu atama, Fas siyasi tarihinde bir ilk olma özelliği taşıyor.
El Mansouri Kimdir?
1956 doğumlu Fatima Ezzahra El Mansouri, mühendislik eğitimi almış ve uzun yıllar özel sektörde yöneticilik yapmış bir isim. Siyasete atılmadan önce çeşitli şirketlerde üst düzey pozisyonlarda bulundu. 2007 yılında RNI'ye katılan El Mansouri, partinin kadın kollarında aktif rol aldı. 2016 seçimlerinde partisinin liderliğine seçilerek dikkat çekti. 2021 seçimlerinde RNI'nin birinci parti çıkmasında kilit rol oynadı. El Mansouri, aynı zamanda Fas'ta bir siyasi partinin genel başkanlığına seçilen ilk kadın olarak da tarihe geçti.
Seçim Sonuçları ve Koalisyon Görüşmeleri
8 Eylül 2021'de yapılan genel seçimlerde RNI, 395 sandalyeli Temsilciler Meclisi'nde 102 sandalye kazanarak birinci parti oldu. El Mansouri, seçim sonuçlarının ardından Kral VI. Muhammed tarafından hükümeti kurmakla görevlendirildi. Koalisyon görüşmeleri kapsamında RNI, ikinci parti konumundaki Özgünlük ve Modernlik Partisi (PAM) ve üçüncü parti İstiklal Partisi ile temaslara başladı. El Mansouri'nin öncelikli hedefi, ekonomik reformları sürdürecek ve pandemi sonrası toparlanmayı hızlandıracak bir hükümet kurmak.
Fas Siyasetinde Kadının Yeri
Fas, kadınlara seçme ve seçilme hakkını 1962 yılında tanıdı. Ancak siyasette kadın temsili uzun yıllar düşük kaldı. 2002'de yapılan seçimlerde kadın milletvekili oranı yüzde 1'in altındaydı. 2011'deki anayasa değişikliği ve ardından getirilen kota sistemiyle kadın temsili artırıldı. 2021 seçimlerinde kadın milletvekili oranı yüzde 20'yi aştı. El Mansouri'nin başbakanlığı, bu alandaki en somut kazanımlardan biri olarak görülüyor. Faslı kadın hakları savunucuları, kararın sembolik değerinin yanı sıra pratik yansımalarının da olması gerektiğini vurguluyor.
Bölgesel ve Uluslararası Yansımalar
El Mansouri'nin atanması, Kuzey Afrika ve Orta Doğu'da kadın liderliği açısından dikkatle izleniyor. Tunus'ta 2016-2020 arasında kadın bir başbakan yardımcısı görev yapmıştı; ancak Fas'ta ilk kez bir kadın hükümetin başına getirildi. El Mansouri, görevi devraldığında ekonomik zorluklar, genç işsizliği ve pandemi sonrası sosyal eşitsizliklerle mücadele etmek zorunda. Ayrıca Batı Sahra meselesi ve Avrupa Birliği ile ilişkiler gibi hassas dosyalar da gündeminde olacak.
Gelecek Dönemde Beklentiler
El Mansouri hükümetinin öncelikleri arasında istihdam yaratma, eğitim reformu ve sağlık sisteminin güçlendirilmesi bulunuyor. Seçim kampanyasında kadınların iş gücüne katılımını artırma sözü veren El Mansouri, kabinesinde kadın bakanlara da yer vermesi bekleniyor. Siyasi analistler, El Mansouri'nin başbakanlığının Fas'ta kadın liderliğinin normalleşmesi açısından kritik bir eşik olduğunu belirtiyor. Ancak koalisyon içi dengeler ve muhalefetin tutumu, hükümetin icraat kabiliyetini belirleyecek temel faktörler arasında.
Fas'ın ilk kadın başbakanı olarak göreve başlayan Fatima Ezzahra El Mansouri, hem ülke içinde hem de uluslararası alanda geniş yankı uyandırdı. Atama, sembolik öneminin ötesinde, Fas siyasetinde kadınların karar alma mekanizmalarındaki artan ağırlığını gösteriyor. Önümüzdeki dönemde El Mansouri'nin performansı, benzer atamaların önünü açıp açmayacağı açısından da yakından takip edilecek.
