Ankara'nın Haymana ilçesine bağlı Evliyafakı köyü, 105 yıldır Sakarya Meydan Muharebesi'nde şehit düşen askerlerin hatırasıyla yaşıyor. Köy sakinleri, şehitliklerin bulunduğu bölgede günlük hayatlarını sürdürürken, geçmişin izlerini de gelecek nesillere aktarıyor. Özellikle yaşlı köylüler, şehitlerle iç içe olmanın manevi ağırlığını her fırsatta dile getiriyor.
Köyün Kalbi Şehitlikte Atıyor
Evliyafakı köyü, 1921 yılında yaşanan Sakarya Meydan Muharebesi'nin en kritik noktalarından biriydi. Savaş sırasında köy çevresinde şehit düşen askerler, bugün hâlâ köyün hemen yanı başındaki şehitlikte yatıyor. Köy halkı, bu toprakların kanla yoğrulduğunu ve şehitlerin emanetine sahip çıktıklarını belirtiyor. Köyün en yaşlı sakinlerinden 85 yaşındaki Hatice Nine, “Ben bu köyde doğdum, büyüdüm. Annem devamlı şehitlerle konuşuyor. Onların ruhu bizimle yaşıyor” diyor.
Vatan Toprağının Bedeli
Köy sakinlerinden emekli öğretmen Ali Osman Yılmaz, şehitliklerin köy için sadece bir mezarlık olmadığını, aynı zamanda bir yaşam biçimi olduğunu ifade ediyor. Yılmaz, “Çocukluğumuz şehitliklerde oynayarak geçti. Büyüklerimiz bize hep şehitlerin hikâyesini anlattı. Bu toprakların ne pahasına kazanıldığını biliyoruz. Devlet istedi vermedik, çünkü bu topraklar bizim için kutsal” şeklinde konuşuyor.
Şehitliklerin Bakımı ve Ziyaretler
Evliyafakı köyündeki şehitlik, her yıl yerli ve yabancı birçok ziyaretçiyi ağırlıyor. Özellikle 30 Ağustos Zafer Bayramı ve 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı gibi özel günlerde şehitliklerde anma törenleri düzenleniyor. Köy muhtarı Mehmet Kaya, şehitliklerin bakımının köy halkı tarafından gönüllü olarak yapıldığını belirterek, “Bizim için şehitlerimiz her şeyimiz. Onların kabirlerini hiçbir zaman ihmal etmiyoruz. Çevre düzenlemesinden sulamasına kadar her şeyiyle ilgileniyoruz” diyor.
Tarihi ve Kültürel Miras
Sakarya Meydan Muharebesi, Türk Kurtuluş Savaşı'nın dönüm noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Bu savaşın yaşandığı topraklar üzerinde kurulu olan Evliyafakı köyü, bu tarihi mirası yaşatması açısından büyük önem taşıyor. Köyde ayrıca savaş dönemine ait siperler ve bazı askeri kalıntılar da bulunuyor. Ancak bu kalıntıların büyük bir kısmı zamanla doğal etkenlerle yok olmuş durumda. Yine de köy halkı, bu izlerin korunması için yetkililerden destek bekliyor.
Gelecek Nesillere Aktarılan Miras
Köydeki şehitlik kültürü, nesilden nesile aktarılmaya devam ediyor. Köyün gençleri, büyüklerinden öğrendikleri bu tarihi bilinci geleceğe taşıyor. Üniversite öğrencisi olan Ayşe Demir, “Dedemden hep şehitleri dinledim. Bu toprakların değerini bilmemizi istedi. Ben de ileride kendi çocuklarıma bu hikâyeleri anlatacağım” ifadelerini kullanıyor.
Köyün Sosyal Hayatı
Şehitliklerin yanı sıra Evliyafakı köyü, geleneksel Türk köy hayatının güzel örneklerini sunuyor. Köyde tarım ve hayvancılık başlıca geçim kaynakları arasında yer alıyor. Özellikle buğday, arpa ve şeker pancarı yetiştiriciliği yapılıyor. Köylüler, savaştan kalma bir dayanışma ruhuyla hâlâ birbirlerine destek oluyor. Düğünler, bayramlar ve cenaze törenlerinde köy halkı kenetleniyor.
Ziyaretçilere Öneriler
Evliyafakı köyünü ziyaret etmek isteyenler için en uygun zaman, bahar ayları ve sonbahar başı. Bu dönemlerde hava koşulları uygun olduğu için şehitlikler ve çevresindeki doğal güzellikler rahatça gezilebiliyor. Köye ulaşım, Ankara şehir merkezinden yaklaşık 70 kilometre uzaklıkta ve özel araçla veya toplu taşıma ile sağlanıyor. Ziyaretçiler, köy halkının misafirperverliğiyle karşılanıyor ve tarihi atmosferi yerinde yaşama fırsatı buluyor.
