Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, bir boşanma davasında emsal niteliğinde bir karara imza attı. Karara göre, eşlerden birinin diğerine sürekli olarak 'seninle evlendiğime pişmanım' demesi, duygusal şiddet ve onur kırıcı davranış olarak değerlendirildi. Bu tür ifadelerin evlilik birliğini temelinden sarstığı gerekçesiyle boşanma sebebi sayılacağı hüküm altına alındı. Karar, aile hukuku alanında önemli bir dönüm noktası olarak yorumlanıyor.
Dava süreci ve Yargıtay'ın gerekçesi
Olay, İstanbul'da yaşayan bir çift arasında yaşandı. Kadın eş, 2019 yılında açtığı boşanma davasında, kocasının kendisine sürekli 'seninle evlendiğime pişmanım' dediğini, bu sözlerin kendisini psikolojik olarak yıprattığını ve evlilik birliğinin çekilmez hale geldiğini ileri sürdü. Yerel mahkeme, tarafları dinledikten ve delilleri inceledikten sonra, bu ifadelerin tek başına boşanma için yeterli olmadığına karar vererek davayı reddetti. Ancak davacı kadın, kararı temyiz edince dosya Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin önüne geldi.
Yargıtay, yaptığı incelemede, 'seninle evlendiğime pişmanım' sözlerinin her söylendiğinde eşin onuruna saldırı niteliği taşıdığına dikkat çekti. Karar metninde, bu tür ifadelerin süreklilik arz etmesi halinde duygusal şiddete dönüştüğü, eşin ruh sağlığını olumsuz etkilediği ve evlilik birliğinin temel unsurlarından olan karşılıklı saygı ve sevgiyi yok ettiği vurgulandı. Yüksek mahkeme, yerel mahkemenin kararını bozarak, bu davranışın boşanma için geçerli bir sebep olduğuna hükmetti.
Uzman görüşleri ve hukuki boyut
Aile hukuku uzmanlarına göre, Yargıtay'ın bu kararı, duygusal şiddetin boşanma sebebi olarak kabul edilmesinde önemli bir adım. Psikolog Dr. Ayşe Yılmaz, 'Evlilikte saygı en temel yapı taşıdır. 'Seninle evlendiğime pişmanım' gibi ifadeler, eşin özgüvenini zedeler, zamanla depresyon ve kaygı bozukluğuna yol açabilir. Bireysel olarak söylendiğinde bile kırıcı olan bu sözler, tekrarlandığında sistematik bir psikolojik şiddete dönüşür' dedi. Hukukçu Prof. Dr. Mehmet Kaya ise, 'Yargıtay, Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesindeki 'evlilik birliğinin temelinden sarsılması' ilkesini geniş yorumladı. Artık sadece fiziksel şiddet değil, duygusal taciz de boşanma gerekçesi sayılacak' ifadelerini kullandı.
Karar, özellikle kadın hakları örgütleri tarafından memnuniyetle karşılandı. Kadın Dernekleri Federasyonu Başkanı Gülseren Erdem, 'Bu karar, kadınların psikolojik şiddete maruz kaldıklarında yalnız olmadıklarını gösteriyor. Mahkemeler artık sadece fiziksel izleri değil, ruhsal yaraları da dikkate alıyor' dedi. Erdem, benzer durumda olan tüm bireylere hukuki destek alma çağrısında bulundu.
Kararın toplumsal yansımaları
Yargıtay'ın bu emsal kararı, sosyal medyada da geniş yankı uyandırdı. Birçok kullanıcı, kararı desteklerken, sözel şiddetin hafife alınmaması gerektiğini vurguladı. Ancak bazı hukukçular, kararın uygulamada bazı sorunlara yol açabileceğini belirtti. Avukat Ali Güneş, 'Her 'pişmanım' sözü duygusal şiddet olarak nitelendirilmeyebilir. Mahkemeler, bu tür ifadelerin sıklığı, bağlamı ve tarafların genel ilişkisini değerlendirmeli. Yargıtay'ın belirlediği kriterlerin uygulanması zaman alabilir' diyerek, dikkatli bir hukuki süreç yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
Uzmanlar, eşler arasında iletişim sorunları yaşandığında çift terapisi almanın önemine dikkat çekiyor. Psikoterapist Dr. Emre Toprak, 'Küçük görünen sözler, zamanla büyük yaralar açabilir. Çiftler, birbirlerine karşı kullandıkları dili gözden geçirmeli. Saygıyı kaybetmeden duygularını ifade etmeyi öğrenmeliler' dedi. Yargıtay kararı, toplumda duygusal şiddet konusunda farkındalık yaratması açısından da değerlendiriliyor.
Bu karar, sadece boşanma hukuku açısından değil, aynı zamanda aile içi iletişim ve sağlıklı ilişki kurma konularında da ders niteliği taşıyor. Evlilik birliğinin temeli sevgi ve saygı üzerine kurulu olduğundan, bu değerleri zedeleyici her türlü davranışın hukuki sonuçları olduğu bir kez daha teyit edildi.
