Eurostat tarafından yayımlanan revize büyüme verileri, Avrupa ekonomisinde alarm zillerini çaldırdı. Öncü göstergelerin aksine, Euro Bölgesi gayri safi yurt içi hasılası (GSYH) 2024 yılının ilk çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,1 daraldı. Bu daralma, bölge ekonomisinin toparlanma sinyalleri verdiği bir dönemde beklenmedik bir soğuk duş etkisi yarattı. Özellikle İrlanda ve Fransa’daki zayıf ekonomik performans ile istihdam piyasasındaki durgunluk, kıta genelinde dezenflasyon sürecini yavaşlatıyor.
Daralmada başı çeken ülkeler
Revize edilen veriler, Euro Bölgesi’nin lokomotif ekonomilerinden bazılarının beklenenden daha kötü performans gösterdiğini ortaya koydu. İrlanda ekonomisi, çok uluslu şirketlerin kâr transferlerindeki dalgalanmalar ve ihracattaki sert düşüş nedeniyle ilk çeyrekte yüzde 1,3 küçüldü. Fransa ise tüketici harcamalarındaki zayıflık ve sanayi üretimindeki gerilemeyle yüzde 0,2 daraldı. Almanya’da ise resesyondan kıl payı kurtulma beklentisi yerini durgunluğa bıraktı; ülke ekonomisi yüzde 0,1 büyüme kaydederken, bu oran piyasa beklentilerinin altında kaldı.
İstihdam piyasasında durgunluk
Ekonomik daralmanın en çarpıcı yansımalarından biri de istihdam piyasasında görüldü. Euro Bölgesi’nde işsizlik oranı yüzde 6,4 ile tarihi düşük seviyelerde kalmaya devam etse de, yeni iş yaratma hızı belirgin şekilde yavaşladı. Özellikle imalat sanayi ve inşaat sektörlerinde işe alımlar durma noktasına geldi. Avrupa Merkez Bankası’nın faiz artırımlarının etkisiyle kredi koşulları sıkılaşırken, şirketler yatırım kararlarını erteliyor. Bu durum, uzun vadede işsizlik oranlarının yeniden yükselişe geçebileceği endişesini beraberinde getiriyor.
Dezenflasyon süreci yavaşlıyor
Ekonomik daralma, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) enflasyonla mücadelesini de zorlaştırıyor. Yıllık enflasyon yüzde 2,4’e gerilemiş olsa da, çekirdek enflasyon yüzde 2,9 ile hedefin üzerinde seyrediyor. ECB Başkanı Christine Lagarde, faiz indirimi için henüz erken olduğunu belirtirken, piyasalar bu yıl iki faiz indirimi bekliyor. Ancak ekonomik daralma, ECB’nin elini zayıflatıyor; büyümeyi canlandırmak için faiz indirimi yapılması gerektiğini savunanların sesi yükseliyor.
Jeopolitik riskler ve ticaret savaşları
Avrupa ekonomisi, daralmanın yanı sıra jeopolitik risklerle de karşı karşıya. Rusya-Ukrayna savaşının enerji fiyatlarına etkisi sürerken, ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşlarının yeni bir boyut kazanması, ihracata dayalı Avrupa ekonomilerini tehdit ediyor. Özellikle Çin’e yönelik ABD tarifeleri, Avrupalı şirketlerin tedarik zincirlerini bozabilir. Euro Bölgesi’nin ihracatı, ilk çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,3 düşüş gösterdi.
Uzman yorumları ve gelecek beklentileri
Ekonomistler, Euro Bölgesi’nin ikinci çeyrekte de daralma riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtiyor. ING Başekonomisti Peter Vanden Houte, “Büyüme ivmesi tamamen kaybolmuş durumda. ECB’nin yaz aylarında faiz indirimine gitmesi artık kaçınılmaz görünüyor” dedi. Öte yandan, Almanya’nın iflas eden şirket sayısındaki artış ve İtalya’da kamu borcunun GSYH’ye oranının yüzde 140’a yaklaşması, kırılganlıkları artırıyor. Euro Bölgesi’nin 2024 yılı genelinde yüzde 0,8 büyümesi beklenirken, bu tahminin de aşağı yönlü revize edilmesi olası görünüyor.
Bağımsız bir değerlendirme yapmak gerekirse, Avrupa ekonomisi durgunluk, yüksek faiz ve jeopolitik belirsizliklerin sarmalında sıkışmış durumda. ECB’nin soğuk tercih savaşı —büyümeyi mi tercih edecek yoksa enflasyonla mücadeleye mi öncelik verecek— bölgenin geleceğini şekillendirecek. Ancak mevcut veriler, savaştan büyümenin galip çıkacağını gösteriyor.
