Ticaret Bakanlığı, bakanlığa bağlı kredi ve kefalet kooperatiflerince yürütülen hazine destekli finansman uygulaması kapsamında son 23 yılda esnaf ve sanatkarlara toplam 803 milyar lira kredi sağlandığını açıkladı. Bakanlık verilerine göre, bu dönemde işletme kredileri, yatırım kredileri ve acil destek paketleriyle küçük işletmelerin ayakta kalması ve büyümesi hedeflendi. Uygulama, özellikle pandemi sonrası ekonomik toparlanma sürecinde esnafın en önemli finansman kaynağı haline geldi.
Kredi hacmi ve dağılımı
Bakanlık yetkilileri, sağlanan kredilerin büyük bölümünün işletme sermayesi ihtiyacını karşılamak üzere kullandırıldığını belirtti. 2000'li yılların başından itibaren sürekli artan kredi hacmi, 2023 yılı itibarıyla 803 milyar liraya ulaştı. Esnaf ve sanatkarlara yönelik kredi programları, düşük faiz oranları ve uzun vade avantajı sunarken, hazine tarafından karşılanan faiz desteği sayesinde işletmelerin yükü hafifletiliyor.
- 2022 yılında 120 milyar lira kredi kullandırıldı.
- 2023 yılının ilk 9 ayında 95 milyar lira krediye ulaşıldı.
- En fazla kredi, perakende ticaret ve imalat sektörlerine gitti.
Hazine destekli finansman modeli
Hazine destekli kredi sistemi, devletin belirlediği limitler dahilinde kredi kefalet kooperatifleri aracılığıyla işletmelere fon sağlıyor. Bu model sayesinde bankalardan kredi alamayan küçük esnaf, düşük faizle finansmana erişebiliyor. Bakanlık, son yıllarda dijital başvuru süreçlerini devreye sokarak krediye erişimi hızlandırdı. Esnaf ve sanatkarlar, e-Devlet üzerinden başvuru yaparak kısa sürede sonuç alabiliyor.
Kredi geri ödemelerinde esneklik sağlayan uygulama, özellikle doğal afetler ve kriz dönemlerinde devreye alınan özel paketlerle destekleniyor. 2023 Kahramanmaraş depremleri sonrası deprem bölgesindeki esnafa 10 milyar lira ek kredi ayrıldı.
Bağımsız ekonomi uzmanları, bu tür desteklerin kayıt dışı ekonomiyi azaltmada ve vergi tabanını genişletmede rol oynadığına dikkat çekerken, sürdürülebilirlik açısından kredi geri dönüş oranlarının izlenmesi gerektiğini vurguluyor. Esnaf ve sanatkarların uzun vadeli rekabet gücünü artırmak için kredi desteğinin yanı sıra dijital dönüşüm ve e-ticaret eğitimleri gibi yapısal reformların da önem taşıdığı ifade ediliyor.
