Ankara'da bir erkek, eşinin kendisinden habersiz doğum kontrol hapı kullandığı gerekçesiyle açtığı boşanma davasını kaybetti. Davacı koca, eşinin çocuk sahibi olma konusunda kendisini yanılttığını ve bu durumun evliliğin temelini sarstığını öne sürdü. Ancak mahkeme, kadının bedensel bütünlüğü ve kişisel tercihlerinin gizliliği kapsamında bu eylemin boşanma sebebi sayılamayacağına hükmetti.
Dava süreci ve tarafların iddiaları
Ankara Aile Mahkemesi'nde görülen davada, davacı koca eşinin evlilik öncesinde kendisine çocuk istemediğini söylemediğini, hatta çocuk sahibi olmak istediğine dair beyanda bulunduğunu iddia etti. Evlendikten sonra ise eşinin doğum kontrol hapı kullanmaya başladığını ve durumu kendisinden sakladığını öne sürdü. Koca, bu durumun güven ilişkisini zedelediğini ve evliliğin devamını imkansız hale getirdiğini savundu. Davalı kadın ise çocuk sahibi olma konusunda baskı altında hissettiğini, doğum kontrol yöntemini kendi sağlık tercihleri doğrultusunda kullandığını belirtti. Ayrıca eşinin kendisine fiziksel ve psikolojik baskı uyguladığını iddia ederek, davanın reddini talep etti.
Mahkemenin kararı ve gerekçesi
Hakim, kadının kendi bedeni üzerinde tasarruf hakkının olduğunu ve doğum kontrol yöntemi kullanmasının tek başına boşanma sebebi olamayacağını vurguladı. Kararda, kişisel tercihlerin evlilik birliğinin temel değerlerini doğrudan ihlal etmediği sürece boşanmaya gerekçe oluşturmayacağı ifade edildi. Ayrıca, davacı kocanın iddialarını somut delillerle kanıtlayamadığı, tanık anlatımlarının da yetersiz olduğu kaydedildi. Mahkeme, tarafların çocuk sahibi olma konusunda ortak bir irade ve anlaşmaya varamadıkları takdirde boşanmanın ancak daha ağır kusur ve ihlallerle mümkün olabileceğine dikkat çekti.
Uzmanlar, benzer davalarda mahkemelerin kadının üreme haklarını geniş yorumladığını ve bu tür iddiaların boşanma için yeterli görülmediğini belirtiyor. Türk Medeni Kanunu'nun evlilik birliğinin temel esaslarını düzenlediği maddeleri gereğince, eşlerin birbirlerine sadakat, saygı ve yardım yükümlülüğü bulunsa da, bireysel bedensel hakların bu yükümlülüklerin önüne geçebileceği ifade ediliyor. Özellikle kadının üreme sağlığı üzerindeki kontrolü, uluslararası sözleşmeler ve Anayasa Mahkemesi kararlarıyla güvence altına alınmış durumda.
Davacı kocanın kararı temyiz edebileceği, ancak benzer davalarda Yargıtay'ın da aynı yönde kararlar verdiği biliniyor. Bu dava, evlilikte çocuk sahibi olma konusunun giderek daha fazla hukuki tartışmalara yol açtığını gösteriyor. Türkiye'de doğum kontrol yöntemi kullanan kadınların oranının yüzde 70'in üzerinde olduğu düşünüldüğünde, benzer uyuşmazlıkların gelecekte daha sık görülebileceği değerlendiriliyor.
