Kadın örgütü Eşitlik İçin Kadın Platformu (EŞİK), Anayasa Mahkemesi'nin (AYM) 'süresiz nafaka' hükmünü iptal etmesine sert tepki gösterdi. EŞİK, kararın kadınları ekonomik şiddete ve mutsuz evliliklere mahkûm edeceğini belirtirken, iktidarın kararı 'jet hızıyla' sahiplenmesini eleştirdi. Platform, "Mesele nafakanın miktarı değil; kadınların ekonomik bağımsızlığını elinden alıp, itaatine dayalı bir aile modeli dayatmaktır" dedi.
‘Süresiz nafaka’ düzenlemesi iptal edildi
Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu'ndaki süresiz nafaka düzenlemesini iptal etti. Karar, boşanma davalarında yoksulluk nafakasının süresiz olarak verilmesini öngören hükmü kapsıyor. AYM, süresiz nafakanın Anayasa'nın ailenin korunması ve sosyal devlet ilkelerine aykırı olduğuna hükmetti. Karar, 9 ay sonra yürürlüğe girecek ve bu süre içinde yeni bir yasal düzenleme yapılması bekleniyor.
EŞİK: Kadınların ekonomik bağımsızlığı hedef alınıyor
EŞİK, AYM kararına ilişkin yaptığı yazılı açıklamada, süresiz nafakanın kaldırılmasının kadınları ekonomik şiddete daha açık hale getireceğini vurguladı. Açıklamada, "Boşanma sonrası kadınların yoksulluğa düşmesini engelleyen bu düzenleme, aslında onların ayakta kalmasını sağlıyordu. Nafakanın süreyle sınırlandırılması, kadınları ya mutsuz evliliklere katlanmaya ya da yoksulluk içinde yaşamaya mahkûm edecek" denildi. Platform, kararın kadınların iş gücüne katılımı teşvik etmek yerine, ev içi rollere mahkûmiyeti artıracağını savundu.
EŞİK sözcüsü, "Bu karar, kadınların ekonomik bağımsızlığını elinden alan, itaatkar bir aile modelini hedefleyen bir zihniyetin ürünüdür. İktidarın bu kararı sahiplenmesi, aile politikalarının kadın düşmanı bir yöne evrildiğinin göstergesidir" diye konuştu.
İktidarın refleksi: Jet hızıyla sahiplenme
EŞİK, iktidar kanadının AYM kararını hızlıca sahiplenmesine de dikkat çekti. Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve bazı bakanlar, kararı "aile kurumunun korunması" yönünde olumlarken, EŞİK bu yaklaşımı eleştirdi. Platform, "İktidarın nafaka kararını hemen desteklemesi, aslında kadınları ev içinde kontrol etme arzusunun bir yansımasıdır. Aile, kadının özgürleştiği değil, itaat ettiği bir kurum olarak tanımlanıyor" ifadelerini kullandı.
Öte yandan, muhalefet partileri ve bazı hukukçular da AYM kararının kadınlar aleyhine olduğunu savunuyor. CHP, HDP ve İYİ Parti'den yapılan açıklamalarda, kararın kadın yoksulluğunu artıracağı ve boşanma sonrası kadınları korumasız bırakacağı belirtildi.
Nafaka tartışmasının arka planı
Türkiye'de yoksulluk nafakası, boşanmanın ardından yoksulluğa düşecek eşe, diğer eş tarafından ödenen maddi destektir. Mevcut düzenlemede süresiz olarak uygulanan nafaka, özellikle erkekler tarafından uzun süredir eleştiriliyordu. Kadın örgütleri ise nafakanın süreyle sınırlandırılmasının kadınları mağdur edeceğini, çünkü birçok kadının ev içi emeğinin karşılıksız kaldığını ve iş gücüne katılımda dezavantajlı olduğunu savunuyor.
AYM kararı, toplumda kadın-erkek eşitliği tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Uzmanlar, yeni düzenleme yapılırken kadınların dezavantajlı konumunun dikkate alınması gerektiğini, aksi halde boşanma sonrası kadın yoksulluğunun derinleşeceğini ifade ediyor.
Kararın 9 aylık yürürlüğe giriş sürecinde Meclis'te yapılacak yeni düzenlemenin içeriği merakla bekleniyor. EŞİK, bu süreçte kadın örgütleriyle iş birliği yaparak, kadınların mağduriyetini önleyecek bir düzenleme için mücadele edeceklerini duyurdu.
