Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla Resmi Gazete'de yayımlanan kararlara göre, akaryakıt ürünlerinde uzun süredir uygulanan eşel mobil sistemi kademeli olarak kaldırılacak. Aynı düzenleme kapsamında sigara ürünlerindeki vergi yapısı da yeniden yapılandırıldı. Karar, 1 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe girecek.
Eşel mobil sistemi nasıl işliyordu?
Eşel mobil sistemi, akaryakıt fiyatlarındaki artışın ÖTV üzerinden dengelenmesini sağlıyordu. Sistem, Brent petrol fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı tüketiciyi korumak amacıyla 2006 yılında uygulamaya alınmıştı. Ancak son dönemde artan bütçe açıkları ve mali disiplin ihtiyacı, sistemin yeniden değerlendirilmesine yol açtı. Yeni düzenlemeyle, eşel mobil sisteminin 2025 yılı boyunca kademeli olarak sonlandırılması hedefleniyor.
Sigarada vergi yapısı değişiyor
Sigara ürünlerinde uygulanan vergi düzenlemesiyle, maktu vergi tutarları artırıldı. Özellikle yüksek fiyatlı sigaralardan alınan vergi oranı düşürülürken, düşük fiyatlı ürünlerde vergi yükü artırıldı. Bu değişiklikle, sigara tüketimini azaltma ve bütçe gelirlerini istikrara kavuşturma hedefleniyor. Uzmanlar, düzenlemenin özellikle kaçak sigara ticaretini etkileyebileceğini belirtiyor.
Ekonomik etkiler değerlendiriliyor
Uzmanlar, eşel mobil sisteminin kaldırılmasının akaryakıt fiyatlarına kısa vadede yansıyacağını, ancak orta vadede bütçe dengesine katkı sağlayacağını ifade ediyor. Özellikle ulaştırma ve tarım sektörlerinde maliyet artışı beklenirken, hükümetin alternatif dengeleyici mekanizmalar üzerinde çalıştığı konuşuluyor. Sigara vergilerindeki değişiklik ise tütün endüstrisinde fiyat farklılaşmasına yol açabilir.
Kararlar, ekonomide yapısal reform sürecinin bir parçası olarak görülüyor. Ancak uzun vadeli etkilerinin sektörler ve tüketiciler üzerinde nasıl bir sonuç doğuracağı önümüzdeki dönemde netleşecek.
