Erzurum Remzi Sakaoğlu Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) öğrencileri, TÜBİTAK Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) tarafından bu yıl 57’ncisi düzenlenen Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’nda örümcek zehrinden elde ettikleri bileşiklerle geliştirdikleri yenilikçi tıp projesiyle birincilik kazandı. Bu başarı, öğrencilere ABD’de düzenlenecek uluslararası bilim fuarına katılma ve vize alma hakkı tanıdı.
Örümcek Zehri Kanser Hücrelerini Hedef Alıyor
Proje kapsamında öğrenciler, Anadolu’da yaygın olarak bulunan bir örümcek türünün zehrindeki peptitleri izole ederek laboratuvar ortamında sentezledi. Elde edilen bileşiklerin, meme ve akciğer kanseri hücre hatları üzerindeki etkileri test edildi. Sonuçlar, bu peptitlerin sağlıklı hücrelere zarar vermeden kanserli hücrelerin çoğalmasını durdurabildiğini gösterdi. Proje danışmanı Dr. Elif Kaya, “Zehirdeki molekülleri modifiye ederek toksik etkilerini minimuma indirdik. Hedefli tedavi için umut verici bir adım.” dedi.
Öğrencilerden Zeynep Demir, projenin fikir aşamasının iki yıl önce başladığını belirterek, “Bölgemizdeki biyoçeşitliliği araştırırken bu örümcek türünün zehrinin literatürde yeterince incelenmediğini fark ettik. Bu boşluğu doldurmak istedik.” diye konuştu. Ekip, zehir örneklerini güvenli bir şekilde toplamak için özel izinler aldı ve üniversite laboratuvarlarında çalışmalarını sürdürdü.
TÜBİTAK’tan ABD’ye Uzanan Süreç
TÜBİTAK Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması’na bu yıl Türkiye genelinden 12 binden fazla proje başvurdu. Bölge sergilerinde dereceye giren projeler Ankara’daki finalde yarıştı. Erzurum ekibi, tıp ve sağlık kategorisinde birincilik ödülünü alarak hem altın madalya hem de uluslararası fuara katılım hakkı kazandı. ABD’deki fuar, dünyanın dört bir yanından lise öğrencilerini bir araya getiriyor. Öğrenciler, projelerini İngilizce sunacak ve jüri değerlendirmesine tabi tutulacak.
ABD vizesi almak için başvuran öğrenciler, mülakatta projelerinin bilimsel ve toplumsal faydasını anlattı. Vize memurunun projeye ilgi gösterdiği ve öğrencilere başarılar dilediği öğrenildi. Ekip, fuar için hazırlıklarını sürdürüyor.
Bölgesel Kalkınmada Bilim ve Gençlik
Erzurum gibi Doğu Anadolu’nun önemli şehirlerinde bilimsel araştırmalara ilginin artması, gençlerin ufkunu genişletiyor. BİLSEM’ler, üstün yetenekli öğrencilere proje tabanlı eğitim sunarak onları üniversite ve kariyer hayatına hazırlıyor. Erzurum Remzi Sakaoğlu BİLSEM Müdürü Ahmet Yılmaz, “Öğrencilerimizin uluslararası arenada ülkemizi temsil edecek olması gurur verici. Desteklerimiz sürecek.” ifadelerini kullandı.
Uzmanlar, örümcek zehri kaynaklı ilaçların gelecekte kanser tedavisinde önemli bir yer edinebileceğini belirtiyor. Dünya genelinde zehir bazlı ilaç araştırmaları hızla ilerliyor; özellikle Brezilya ve Avustralya’da benzer çalışmalar yapılıyor. Türkiye’de ise ilk kez bir lise projesi bu alanda ses getirdi. Projenin patent başvurusu için girişimler başlatıldı.
Bu başarı, gençlerin bilime yönlendirilmesi ve yerel kaynakların değerlendirilmesi açısından umut verici. Erzurumlu öğrenciler, örümcek zehrini bilimsel bir silaha dönüştürerek hem ülkeye hem de insanlığa katkı sunmayı hedefliyor. Uluslararası fuarda alınacak yeni başarılar, Türkiye’nin bilim diplomasisine güç katacak.
