Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna giden yolda dönüm noktalarından biri olan Erzurum Kongresi, 107 yıl önce 23 Temmuz 1919'da toplandı. Mustafa Kemal Paşa'nın başkanlığında gerçekleşen kongre, Milli Mücadele'nin rotasını belirleyen kararlara imza attı. Erzurum Kongresi'nin 107. yıl dönümü, Türkiye genelinde çeşitli etkinliklerle kutlanıyor. Kongre, düzenlenişinin üzerinden geçen 107 yıla rağmen, ülkenin bağımsızlık ve egemenlik anlayışının temel taşlarından biri olarak anılıyor.
Erzurum Kongresi'nin kararları ve önemi
Erzurum Kongresi, 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919 tarihleri arasında Erzurum'da toplandı. Kongreye 54 delege katıldı. Kongrenin en önemli kararı, "Manda ve himaye kabul edilemez" şeklinde oldu. Böylece, işgal altındaki toprakların kurtarılması için tam bağımsızlık hedefi ortaya kondu. Ayrıca, Milli sınırlar içinde vatanın bir bütün olduğu, parçalanamayacağı vurgulandı. Kongre, Kuvayı Milliye'yi etkin kılma ve Milli iradeyi hakim kılma kararı aldı. Alınan kararlar, Sivas Kongresi'nde de benimsenerek ülke geneline yayıldı.
Tarihi bağlam ve arka plan
1919 yılı, Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkmasının ardından işgallere uğradığı bir dönemdi. 15 Mayıs 1919'da İzmir'in Yunanlılar tarafından işgali, Mustafa Kemal Paşa'nın 19 Mayıs'ta Samsun'a çıkışıyla Milli Mücadele fiilen başladı. Erzurum Kongresi, bu süreçte toplanan ilk büyük milli kongredir. Kongrenin toplanmasında, Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerinin etkin rolü oldu. Kongre kararları, ülkedeki işgallere karşı direnişi örgütlemenin yanı sıra, yeni bir devletin temel ilkelerini de belirledi. Bugün Erzurum'da düzenlenen törenlerde, kongrenin önemi bir kez daha vurgulanırken, başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere tüm mücadele kahramanları saygıyla anılıyor. Erzurum Kongresi'nin 107. yılı, Türk milletinin bağımsızlık ve egemenlik konusundaki kararlığının sembolü olarak tarihteki yerini koruyor.
