Türkiye ile Japonya arasındaki dostluk ilişkilerinin başlangıcı kabul edilen Ertuğrul Fırkateyni'nin Japonya seferinin üzerinden 136 yıl geçti. 1889'da Osmanlı İmparatorluğu'nun Japonya'ya gönderdiği fırkateyn, dönüş yolunda fırtınaya yakalanarak batmış, 500'den fazla Türk denizcisi hayatını kaybetmişti. Bu trajik olay, iki ülke arasında kalıcı bir dostluk ve dayanışma bağının temelini attı.
Ertuğrul Fırkateyni'nin Hikayesi
Ertuğrul Fırkateyni, Sultan II. Abdülhamid döneminde, Japonya'ya iyi niyet elçisi olarak gönderildi. 1889 yılında İstanbul'dan hareket eden gemi, yaklaşık bir yıl süren yolculuğun ardından 1890'da Japonya'nın Yokohama Limanı'na ulaştı. Japon İmparatoru Meiji tarafından büyük bir törenle karşılanan heyet, bir süre Japonya'da kaldı. Dönüş yolculuğunda, 16 Eylül 1890'da Kuşimoto açıklarında tayfuna yakalanan fırkateyn kayalara çarparak battı. Kazada 581 denizci şehit oldu, sadece 69 kişi kurtulabildi. Japon balıkçılar ve yerel halk, kurtulanlara yardım etti ve şehitler için anıtlar dikildi.
Türk-Japon İlişkilerinde Dönüm Noktası
Ertuğrul Fırkateyni olayı, Türk-Japon ilişkilerinde bir dönüm noktası olarak kabul edilir. Japonya'da büyük yankı uyandıran bu trajedi, iki ülke arasında karşılıklı sempati ve dostluk duygularını güçlendirdi. Japon halkı, kurtarma çalışmalarına katılan balıkçılar ve yetkililer aracılığıyla Türklere yardım eli uzattı. Olaydan sonra Japonya, Osmanlı Devleti'ne taziye mesajları gönderdi ve şehitler için törenler düzenledi. İlerleyen yıllarda bu dostluk, 1891'de Japon İmparatoru Meiji'nin Osmanlı'ya gönderdiği heyetle pekiştirildi. 1924'te Japonya'da Türk şehitleri için bir anıt inşa edildi ve her yıl anma törenleri düzenleniyor.
Günümüzdeki Yansımaları ve Anma Etkinlikleri
Ertuğrul Fırkateyni'nin hatırası, bugün Türkiye ve Japonya'da çeşitli etkinliklerle yaşatılıyor. Kuşimoto'da bulunan Ertuğrul Anıtı ve Müzesi, her yıl binlerce ziyaretçi ağırlıyor. Türkiye'de de İstanbul'daki Deniz Müzesi'nde fırkateyne ait parçalar sergileniyor. 2015 yılında, fırkateynin batışının 125. yıl dönümünde iki ülke arasında ortak anma programları düzenlenmişti. Ayrıca, Ertuğrul Fırkateyni'nin hikayesi, kitaplara, belgesellere ve filmlere konu oldu. 2017'de çekilen 'Ertuğrul 1890' filmi, olayı geniş kitlelere taşıdı. Son yıllarda Japonya'da yapılan arkeolojik dalışlarla batık gemiye ait kalıntılar çıkarılmaya devam ediyor.
İkili İlişkilerde Kalıcı Etki
Ertuğrul Fırkateyni'nin mirası, sadece tarihsel bir olay olarak kalmayıp, Türk-Japon ilişkilerinin temel taşı haline geldi. İki ülke arasında eğitim, kültür ve ekonomi alanında birçok iş birliği bu dostluk zemininde gelişti. Japonya, 1985'te İran-Irak Savaşı sırasında Türk vatandaşlarının tahliyesine yardım etmiş, 1999 Gölcük depreminde arama kurtarma ekipleri göndermişti. Türkiye de 2011'de Japonya'daki büyük depremde yardım eli uzattı. Bu karşılıklı destek, Ertuğrul'un bıraktığı mirasın somut yansımaları olarak görülüyor. Bugün iki ülke arasında imzalanan dostluk anlaşmaları ve üst düzey ziyaretler, o dönemde atılan temellerin üzerine inşa ediliyor.
136 yıl sonra Ertuğrul Fırkateyni, sadece bir deniz kazası değil, aynı zamanda iki milletin ortak acısı ve dayanışmasının simgesi olarak anılmaya devam ediyor. Bu tür olaylar, uluslararası ilişkilerde insani bağların ne denli güçlü olabileceğini gösteriyor. Ertuğrul'un hatırası, Türkiye ve Japonya'nın gelecekteki iş birliklerine de ışık tutuyor.
