Türkiye'nin siyasi gündemi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın olası erken seçim tartışmalarıyla çalkalanırken, Erdoğan'ın 2023 Kasım ayında sandık istememesinin arkasında yatan nedenler kamuoyunda geniş yankı buluyor. AK Parti kulislerinde, erken seçim yerine 2024 yerel seçimlerine odaklanılması gerektiği yönünde güçlü bir görüş birliği olduğu belirtiliyor. Parti yönetimi, mevcut ekonomik koşullar ve uluslararası konjonktürün, erken bir genel seçimi riskli kıldığını değerlendiriyor. Bu stratejik tercih, muhalefetin erken seçim çağrılarını da boşa çıkarıyor.
Ekonomik Gerekçeler: Enflasyon ve Kur Baskısı
Türkiye ekonomisi, uzun süredir yüksek enflasyon ve döviz kuru dalgalanmalarıyla mücadele ediyor. Kasım ayı itibarıyla yıllık enflasyonun yüzde 60'ın üzerinde seyretmesi, halkın alım gücünü ciddi şekilde eritiyor. Hükümet, seçim öncesi ekonomik iyileşme sağlamak yerine, mevcut politikaların sonuçlarını görmeyi bekliyor. Merkez Bankası'nın faiz indirimleri ve yeni ekonomi modeli henüz istenen sonuçları vermedi. Erken seçim, ekonomide belirsizliği artırarak yatırımcı güvenini sarsabilir. Ayrıca, seçim harcamaları ve olası popülist vaatler, bütçe disiplinini bozabilir. AK Parti kurmayları, ekonomideki toparlanmanın 2024'ün ikinci yarısında belirginleşeceğini öngörüyor. Bu nedenle, kasımda sandık yerine ekonomik istikrarı öncelemek, iktidarın öncelikli hedefi haline gelmiş durumda.
Siyasi Konjonktür ve Muhalefetin Durumu
Muhalefet cephesi, 2023 genel seçimlerinin ardından dağılma sürecine girdi. Millet İttifakı'nın cumhurbaşkanı adayı Kemal Kılıçdaroğlu'nun yenilgisi sonrası CHP'de başlayan değişim tartışmaları, muhalefetin henüz yeni bir lider ve strateji belirleyemediğini gösteriyor. İYİ Parti ve diğer muhalif partiler arasındaki kopuşlar, muhalefetin seçmen nezdindeki alternatif algısını zayıflattı. AK Parti, muhalefetin bu dağınık görüntüsünden faydalanarak, erken seçim yerine 2024 yerel seçimlerine odaklanmayı planlıyor. Yerel seçimlerde İstanbul, Ankara gibi büyükşehirleri geri alma hedefi, Erdoğan için genel seçimden daha öncelikli görünüyor. Ayrıca, HDP'nin kapatılma davası ve sonrasında yaşanan siyasi belirsizlik, muhalefetin seçim performansını etkileyebilir. İktidar, bu süreçte sandığa gitmenin riskli olduğunu düşünüyor.
Uluslararası Faktörler ve Jeopolitik Riskler
Uluslararası alanda yaşanan gelişmeler, Türkiye'nin iç siyasetini de etkiliyor. Rusya-Ukrayna savaşının devam etmesi, enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve küresel resesyon endişeleri, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeleri zorluyor. Ayrıca, İsrail-Filistin çatışmasının bölgesel istikrarsızlığı artırması, Türkiye'nin güvenlik kaygılarını yükseltiyor. Erdoğan yönetimi, bu kaotik ortamda seçim yerine diplomatik manevralarla Türkiye'nin stratejik konumunu güçlendirmeyi hedefliyor. Batı ile ilişkilerde yeni bir sayfa açma çabası, İsveç'in NATO üyeliğine onay verilmesi ve AB ile vize serbestisi diyalogu gibi adımlarla somutlaşıyor. Ekonomik kırılganlıkların arttığı bir dönemde erken seçim, Türkiye'nin dış politikadaki elini zayıflatabilir. Bu nedenle, Erdoğan'ın kasımda sandık istememesi, sadece iç dinamiklerle değil, küresel risk algısıyla da yakından ilişkili.
Anketler ve Kamuoyu Algısı
Yapılan son anketler, AK Parti'nin oy oranında düşüş olduğunu gösteriyor. Ancak, muhalefetin oylarını artıramaması, iktidarın seçim kaybetme riskini azaltıyor. Kamuoyu araştırmaları, seçmenin öncelikli sorununun ekonomi olduğunu ortaya koyuyor. Erdoğan, ekonomide iyileşme sağlandığında seçime gitmenin daha avantajlı olacağını hesaplıyor. Ayrıca, deprem bölgesindeki yaraların sarılması ve konut sorununun çözülmesi gibi vaatlerin henüz tamamlanmaması, erken seçimi anlamsız kılıyor. Hükümet, 2024 yerel seçimlerinde alınacak başarılı sonuçların, genel seçimler için zemin hazırlayacağına inanıyor. Bu strateji, Erdoğan'ın siyasi kariyerinde uzun vadeli bir planlama yaptığını gösteriyor.
Sonuç: Stratejik Bekleyiş
Erdoğan'ın kasım ayında sandık istememesi, kısa vadeli bir taktik değil, çok katmanlı bir stratejinin parçası. Ekonomik toparlanma, muhalefetin dağınıklığı, uluslararası riskler ve yerel seçim önceliği, bu kararın temel taşlarını oluşturuyor. İktidar, 2024 yerel seçimlerini bir referandum gibi görerek, gücünü konsolide etmeyi amaçlıyor. Muhalefetin ise erken seçim çağrılarını sürdürmesi, AK Parti'nin işine geliyor; zira bu çağrılar, muhalefetin iktidar alternatifi olamadığı algısını güçlendiriyor. Türkiye siyaseti, önümüzdeki aylarda bu stratejik bekleyişin sonuçlarını tartışacak gibi görünüyor.
