ABD Başkanı Donald Trump'ın, NATO zirvesi öncesinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a yönelik olumlu mesajlar vermesi, "Bir liderin zaafları bilinerek istenen şeyler yaptırılabilir mi?" sorusunu akıllara getirdi. Trump'ın, zirvede Erdoğan'ı memnun edecek adımlar atacağı yönündeki sinyalleri, uluslararası ilişkilerde psikolojik taktiklerin ne kadar etkili olduğunu bir kez daha gösteriyor. Uzmanlar, bu yaklaşımın Türkiye-ABD ilişkilerinde yeni bir döneme işaret edebileceğini belirtiyor.
Trump'ın stratejisi: Önce ödül, sonra talep
Trump'ın, NATO zirvesi öncesinde Erdoğan ile yaptığı telefon görüşmesinde olumlu bir dil kullanması ve Suriye'den çekilme kararı gibi konularda Türkiye'ye destek sözü vermesi, "iyi polis-kötü polis" taktiğinin bir parçası olarak yorumlanıyor. Daha önce YPG'nin varlığı, S-400 alımı ve İran yaptırımları gibi konularda sert bir çizgi izleyen ABD'nin, zirve öncesi yumuşaması dikkat çekiyor. Eleştirmenler, bu hamlenin Erdoğan'ın doğal olarak daha fazla ödül bekleyen ruh haline hitap ettiğini ve böylece Türkiye'nin pazarlık gücünün zayıflatılabileceğini savunuyor.
Zirve sonrası neler değişebilir?
NATO zirvesi, Ankara'nın en önemli gündem maddelerinden biri olan Suriye'nin kuzeyinde güvenlik bölgesi kurulması ve F-35 programına yeniden dahil olma konularında kritik bir test olacak. Trump'ın bu taleplere ne derece cevap vereceği, Erdoğan'ın elini güçlendirecek mi yoksa zaaflarını mı ortaya çıkaracak, merak konusu. Geçmişte Obama döneminde yaşanan benzer süreçlerde, Erdoğan'ın taviz vermeye yatkın olduğu durumlarda dahi ABD'nin söylediğini yaptırabildiği görülmüştü. Ancak bu kez, Türkiye'nin Rusya ile yakınlaşması ve ekonomik kriz gibi faktörler, denklemi değiştirebilir.
Uzman yorumu: Kazanan kim olacak?
Siyaset bilimci Prof. Dr. Ahmet Kasım, "Erdoğan'ın zaafı denilen şey aslında uluslararası platformda kabul görme arzusu. Trump bu zaafı çok iyi okuyor. Ancak Türkiye artık eski Türkiye değil; bölgesel güç olma hedefi ve Rusya ile ilişkiler, alternatifler sunuyor. Zirve sonrası atılacak adımlar, bu denklemin nasıl işleyeceğini gösterecek" dedi. Değerlendirmesinde, "Trump'ın Erdoğan'ı memnun etme vaatleri, NATO'nun geleceği açısından da belirleyici olacak" ifadelerini kullandı.
Tüm bu gelişmeler ışığında, Trump'ın daha önce benzer taktiklerle başarılı olduğu biliniyor. Liderlerin kişisel hassasiyetlerini hedef alan bu tür stratejiler, uluslararası diplomaside sıkça başvurulan yöntemler arasında yer alıyor. Ancak bu kez tarafların elindeki kozlar ve bölgesel dinamikler, sonucu öngörmeyi zorlaştırıyor. Gözler şimdi Brüksel'de yapılacak görüşmelere ve Trump'ın sözlerini eyleme döküp dökmeyeceğine çevrilmiş durumda.
