Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu dolayısıyla bulunduğu New York'ta Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile bir araya geldi. Görüşme, iki ülke arasındaki diplomatik temasların devamı niteliğinde olup, bölgesel ve ikili konuların ele alındığı bildirildi. BM Genel Kurulu marjında gerçekleşen buluşma, uluslararası kamuoyunda dikkatle takip edildi.
Görüşmenin Detayları
Edinilen bilgilere göre, Erdoğan ve Paşinyan arasındaki görüşme, New York'taki Türkevi'nde gerçekleşti. Basına kapalı olarak yapılan görüşmede, ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel gelişmeler ve iş birliği imkânları masaya yatırıldı. Görüşmenin ana gündem maddeleri arasında, Türkiye ile Ermenistan arasındaki ilişkilerin normalleşmesi süreci, ticaretin canlandırılması ve ulaştırma projeleri yer aldı. Ayrıca, Dağlık Karabağ'daki son durum ve Güney Kafkasya'da kalıcı barışın tesisi konuları da ele alındı.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'ndan yapılan açıklamada, görüşmede Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin yanı sıra bölgesel ve küresel konuların değerlendirildiği belirtildi. Açıklamada, "Cumhurbaşkanımız, bölgede kalıcı barış ve istikrarın sağlanması için diyalog kanallarının açık tutulmasının önemini vurguladı" ifadelerine yer verildi. Ermenistan tarafından yapılan açıklamada ise görüşmenin yapıcı bir atmosferde geçtiği ve karşılıklı anlayışın güçlendirilmesi yönünde adımlar atıldığı kaydedildi.
Normalleşme Sürecinde Son Durum
Türkiye ve Ermenistan arasındaki ilişkiler, uzun yıllar boyunca çeşitli nedenlerle kesintili bir seyir izledi. 1991'de Ermenistan'ın bağımsızlığını tanıyan Türkiye, 1993'te Karabağ işgali nedeniyle sınır kapılarını kapatmıştı. 2020'deki 44 günlük savaşın ardından bölgede yeni bir denklem oluştu. 2021'de iki ülke arasında özel temsilciler atanmasıyla başlayan normalleşme sürecinde, karşılıklı açıklamalar ve teknik görüşmeler devam ediyor. 2022'de Viyana'da yapılan görüşmelerde, uçuşların yeniden başlatılması ve sınır kapılarının açılması gibi konularda somut adımlar atılmıştı.
BM 81. Genel Kurulu, 2025 yılı Eylül ayında New York'ta toplandı. Genel Kurul marjında birçok ülke lideri ikili görüşmeler gerçekleştirdi. Erdoğan'ın New York temasları kapsamında Paşinyan ile görüşmesi, Türkiye'nin bölgesel barış ve diyalog çağrılarının somut bir yansıması olarak yorumlandı.
Uluslararası Yansımalar ve Beklentiler
Görüşme, uluslararası basında geniş yankı buldu. Reuters, "Türkiye ve Ermenistan liderleri New York'ta bir araya geldi" başlığıyla haberi duyururken, bölgesel barış sürecine dikkat çekti. AFP ise görüşmenin, iki ülke arasındaki normalleşme sürecinde yeni bir sayfa açabileceğini belirtti. Uzmanlar, Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin normalleşmesinin, Güney Kafkasya'da istikrarın tesisi açısından kritik olduğunu vurguluyor.
Kafkasya uzmanı Dr. Ayşe Çolpan, görüşmenin önemine dair yaptığı değerlendirmede, "Türkiye ve Ermenistan arasındaki diyalog, sadece ikili ilişkileri değil, bölgesel dengeleri de etkiliyor. Özellikle enerji ve ulaştırma koridorlarının açılması, hem ekonomik hem de stratejik kazanımlar sağlayacaktır" ifadelerini kullandı. Çolpan, görüşmenin somut sonuçlarının önümüzdeki aylarda netleşeceğini sözlerine ekledi.
Öte yandan, Azerbaycan'ın da süreci yakından takip ettiği biliniyor. Türkiye'nin, Azerbaycan ile olan stratejik ortaklığını koruyarak Ermenistan ile diyalog kanallarını açık tutması, bölgesel denge açısından önemli görülüyor. Ermenistan Başbakanı Paşinyan'ın da son dönemdeki açıklamalarında, Türkiye ile ilişkilerin normalleşmesine yönelik olumlu mesajlar verdiği hatırlanıyor.
Arka Plan ve Gelecek Perspektifi
Türkiye-Ermenistan ilişkilerinde normalleşme süreci, 2021'de Özel Temsilciler atanmasıyla hız kazandı. Serdar Kılıç ve Ruben Rubinyan'ın yürüttüğü görüşmelerde, doğrudan uçuşların başlatılması, sınır kapılarının açılması ve ticaretin canlandırılması gibi konularda mutabakat sağlanmıştı. 2022'de İstanbul ve Erivan arasında karşılıklı uçuşlar başladı. Ancak, süreçte zaman zaman yavaşlamalar yaşandı.
BM Genel Kurulu'ndaki bu son görüşme, sürece ivme kazandırabilir. Diplomatik kaynaklar, iki liderin önümüzdeki dönemde daha sık bir araya gelebileceğini ve teknik heyetlerin çalışmalarını sürdüreceğini belirtiyor. Türkiye'nin, bölgesel barış ve iş birliği vurgusu, uluslararası toplum tarafından da destekleniyor.
Sonuç olarak, Erdoğan-Paşinyan görüşmesi, Türkiye'nin çok yönlü diplomasi anlayışının bir parçası olarak öne çıkıyor. Bölgesel istikrarın tesisi için diyalog ve iş birliğinin önemi bir kez daha vurgulanmış oldu. Önümüzdeki süreçte atılacak adımlar, hem ikili ilişkileri hem de Güney Kafkasya'daki dengeleri şekillendirecek. Türkiye, Azerbaycan ile olan bağlarını koruyarak Ermenistan ile ilişkilerini normalleştirme çabasını sürdürüyor; bu çabanın meyvelerini vermesi, bölgesel barış için umut verici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
