Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu çalışmaları kapsamında bulunduğu New York'ta Irak Başbakanı Ali Zeydi ile bir araya geldi. Görüşmenin ardından İletişim Başkanlığı tarafından yapılan ortak açıklamada, Sincar'da devlet otoritesinin bütünüyle tesisi ve bölgede yasaklı unsurların temizlenmesi konusunda mutabık kalındığı belirtildi.
Görüşmenin ana gündem maddeleri
Kabulde, Türkiye-Irak ilişkileri, bölgesel gelişmeler ve terörle mücadele konuları ele alındı. Ortak açıklamaya göre iki lider, Sincar'ın terör örgütü PKK'nın yasaklı unsurlarından arındırılması ve burada Irak devletinin egemenliğinin tam anlamıyla sağlanması gerektiğini ifade etti. Açıklamada, "Sincar'da devlet otoritesinin bütünüyle tesisi ve yasaklı..." ifadesiyle başlayan bölümde, PKK'nın bölgedeki varlığına son verilmesi için ortak irade ortaya kondu.
Görüşmede ayrıca Irak'ın kuzeyindeki terör yuvalanmalarına karşı iş birliğinin güçlendirilmesi, sınır güvenliği ve ekonomik iş birliği başlıkları da gündeme geldi. İki ülke arasındaki ticaret hacminin artırılması, enerji projeleri ve Kalkınma Yolu girişimi gibi konuların da masada olduğu öğrenildi.
Sincar'da PKK varlığı ve Türkiye'nin hassasiyeti
Sincar, geçmişte PKK'nın Irak'taki uzantısı olarak faaliyet yürüten yapıların sığındığı bir bölge olarak Türkiye'nin güvenlik gündeminde önemli bir yer tutuyor. Türkiye, Sincar'ın PKK için bir üs haline gelmesine izin vermeyeceğini ve Irak merkezi hükümetinin burada egemenliğini tesis etmesi gerektiğini defalarca dile getirmişti. Irak Başbakanı Zeydi'nin de bu yönde kararlı olduğu ve yasaklı unsurların bölgeden çıkarılması için çalışma yürüttüğü belirtiliyor.
Ortak açıklamada, iki ülkenin terörle mücadelede ortak hareket edeceği ve hiçbir terör örgütüne topraklarında yaşam hakkı tanımayacağı vurgulandı. Bu çerçevede, Sincar başta olmak üzere Irak'ın kuzeyindeki bölgelerde koordinasyonun artırılacağı kaydedildi.
New York'taki diplomasi trafiği
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için bulunduğu New York'ta bir dizi ikili görüşme gerçekleştiriyor. Irak Başbakanı Ali Zeydi ile yapılan bu görüşme, bölgesel istikrar açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Görüşmede ayrıca Gazze'deki insani kriz, Suriye'deki son durum ve Irak'ın iç siyasi süreci gibi konuların da ele alındığı bildirildi.
Diplomatik kaynaklar, görüşmenin verimli geçtiğini ve iki liderin önümüzdeki dönemde karşılıklı ziyaretlerle ilişkileri daha da ileri taşıma konusunda anlaştığını aktardı. Irak Başbakanı Zeydi'nin önümüzdeki aylarda Türkiye'ye resmi bir ziyaret gerçekleştirmesi bekleniyor.
Ortak açıklamanın satır araları
İletişim Başkanlığı tarafından yayımlanan ortak açıklamada, "Sincar'da devlet otoritesinin bütünüyle tesisi ve yasaklı unsurların bölgeden temizlenmesi konusunda mutabık kalınmıştır" ifadesi yer aldı. Bu ifade, Türkiye'nin Sincar'daki PKK varlığına yönelik tutumunun Irak tarafından da paylaşıldığını gösteriyor. Açıklamada ayrıca iki ülkenin ortak güvenlik mekanizmalarını devreye alacağı ve sınır bölgelerinde iş birliğini artıracağı belirtildi.
Uzmanlara göre, Irak merkezi hükümetinin Sincar'da kontrolü sağlaması, Türkiye'nin sınır güvenliği için hayati önem taşıyor. PKK'nın Sincar'ı lojistik üs olarak kullanması, Türkiye'nin sınır ötesi operasyonlarını da gündeme getirmişti. Bu görüşme, iki ülke arasında güven artırıcı bir adım olarak yorumlanıyor.
Ekonomik iş birliği ve Kalkınma Yolu
Görüşmede ekonomik başlıklar da öne çıktı. Türkiye ile Irak arasındaki ticaret hacminin 20 milyar dolar seviyesine çıkarılması hedefi doğrultusunda atılacak adımlar ele alındı. Kalkınma Yolu Projesi'nin bölgesel kalkınma ve ticaret için taşıdığı önem vurgulandı. Proje kapsamında Basra Körfezi'nden Türkiye'ye uzanan bir ulaştırma koridorunun oluşturulması planlanıyor.
Irak Başbakanı Zeydi, ülkesinin istikrarı ve kalkınması için Türkiye ile iş birliğine önem verdiğini dile getirdi. Türkiye'nin Irak'ın yeniden inşası sürecinde üstleneceği rolün altı çizildi.
Bölgesel ve küresel yansımalar
Erdoğan-Zeydi görüşmesi, Orta Doğu'da değişen dengeler açısından da dikkatle izleniyor. Irak'ın terörle mücadelede Türkiye ile yakınlaşması, bölgesel güvenlik mimarisini etkileyebilir. Ayrıca, ABD'nin Irak'taki asker varlığını azaltma tartışmaları sürerken, Irak'ın komşularıyla ilişkilerini güçlendirmesi önem arz ediyor.
Görüşmenin hemen ardından tarafların teknik düzeyde müzakerelere başlayacağı ve somut adımların kısa sürede atılacağı ifade ediliyor. Sincar'daki yasaklı unsurların temizlenmesi için ortak bir komisyon kurulması bekleniyor.
Sonuç olarak, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Irak Başbakanı Zeydi arasındaki bu görüşme, iki ülke ilişkilerinde yeni bir sayfa açabilir. Sincar'da devlet otoritesinin tesisi ve PKK'nın bölgeden temizlenmesi yönündeki ortak irade, Türkiye'nin yıllardır dile getirdiği güvenlik endişelerinin giderilmesi yolunda önemli bir adım. Ancak söz konusu mutabakatın sahada ne ölçüde uygulanacağı ve Irak merkezi hükümetinin Sincar'da tam kontrolü ne zaman sağlayacağı önümüzdeki dönemde yakından takip edilecek. Bölgesel istikrar için kritik olan bu süreç, Türkiye-Irak ilişkilerinin geleceğini de belirleyecek.
