İstanbul'da, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Adalet Bakanı Akın Gürlek ile yan yana görüntülerini yapay zekâ kullanarak montajlayan Mehmet Çakmak, çıkarıldığı mahkemece tutuklandı. Çakmak'ın sosyal medyada paylaştığı montaj fotoğrafın ardından başlatılan soruşturma kapsamında gözaltına alındığı ve tutuklama talebiyle mahkemeye sevk edildiği öğrenildi. Olay, yapay zekâ ile üretilen içeriklerin siyasi alanda yarattığı hukuki sonuçları gündeme getirdi.
Montaj fotoğraf nasıl ortaya çıktı?
Edinilen bilgilere göre Mehmet Çakmak, sosyal medya hesabından Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Adalet Bakanı Akın Gürlek ile birlikte çekilmiş gibi görünen bir fotoğraf paylaştı. Fotoğrafın yapay zekâ araçları kullanılarak hazırlandığı ve gerçek bir buluşmayı yansıtmadığı belirlendi. Paylaşımın kısa sürede yayılması üzerine harekete geçen güvenlik birimleri, Çakmak'ı gözaltına aldı. Çakmak'ın ifadesinde montajı kendisinin yaptığını kabul ettiği ancak amacının ne olduğu konusunda çelişkili açıklamalar yaptığı iddia edildi.
Soruşturma kapsamında Çakmak'ın daha önce de devletin üst kademelerinde görev yapan kişilere yönelik paylaşımlarda bulunduğu ve bu paylaşımların incelendiği belirtildi. Savcılık, Çakmak'ın eylemlerinin "kamu görevlisine hakaret" ve "yanıltıcı bilgi yayma" suçlarını oluşturabileceği değerlendirmesinde bulundu. Mahkeme, delillerin karartılması ve kaçma şüphesi gerekçeleriyle tutuklamaya karar verdi.
Yapay zekâ ve siyasi montaj tartışması
Olay, yapay zekâ teknolojilerinin siyasi içerik üretiminde kullanılmasının hukuki sınırlarını bir kez daha tartışmaya açtı. Uzmanlar, yapay zekâ ile üretilen sahte görüntülerin kamuoyunu yanıltma potansiyeline dikkat çekiyor. Türkiye'de son yıllarda yapay zekâ destekli montaj içerikler nedeniyle çok sayıda soruşturma açıldığı biliniyor. Özellikle siyasi figürlerin yer aldığı sahte görüntüler, hem ceza hukuku hem de kişilik hakları açısından ciddi sonuçlar doğurabiliyor.
Mehmet Çakmak'ın avukatı, tutuklama kararına itiraz edeceklerini ve müvekkilinin montajı "şaka amaçlı" yaptığını savunacaklarını açıkladı. Ancak savcılık, paylaşımın geniş kitlelere ulaşması ve kamu düzenini bozucu nitelik taşıması nedeniyle tutuklama kararının yerinde olduğu görüşünde. Dava süreci ilerleyen günlerde İstanbul Adliyesi'nde görülecek.
Benzer olaylar ve hukuki çerçeve
Türkiye'de yapay zekâ ile üretilen montaj fotoğraflar nedeniyle daha önce de gözaltına alınan ve tutuklanan kişiler oldu. 2023 yılında bir kişi, cumhurbaşkanına hakaret içeren montaj video paylaşımı nedeniyle tutuklanmıştı. Hukukçular, Türk Ceza Kanunu'nun 125. maddesindeki hakaret suçu ve 217/A maddesindeki yanıltıcı bilgi yayma suçunun bu tür eylemlerde sıklıkla gündeme geldiğini belirtiyor. Ayrıca 5651 sayılı Kanun kapsamında internet ortamındaki içerikler nedeniyle erişim engelleme kararları da alınabiliyor.
Yapay zekâ düzenlemeleri konusunda Türkiye'de henüz kapsamlı bir yasal çerçeve bulunmuyor. Avrupa Birliği'nin Yapay Zekâ Yasası gibi düzenlemelerin Türkiye'de de tartışıldığı, ancak henüz yasalaşmadığı biliniyor. Uzmanlar, yapay zekâ içeriklerinin işaretlenmesi ve sorumluluk mekanizmalarının netleştirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Mehmet Çakmak'ın tutuklanması, yapay zekâ çağında ifade özgürlüğü ile kamu düzeni arasındaki dengeyi yeniden gündeme taşıdı. Olayın ardından sosyal medyada bazı kullanıcılar tutuklamayı eleştirirken, bazıları da sahte içeriklerin caydırıcılık açısından önemli olduğunu savundu. Soruşturmanın derinleştirilmesi ve Çakmak'ın bağlantılarının araştırılması bekleniyor.
