Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81. oturumu için gittiği New York'ta genel kurul kürsüsünden dünya liderlerine hitap etti. Konuşmasında küresel adalet, BM reformu ve Filistin meselesine ağırlık veren Erdoğan, "Dünya beşten büyüktür" sözünü yineledi. Yaklaşık 30 dakika süren konuşma, salonu dolduran delegeler tarafından ayakta alkışlandı.
BM'nin yapısı eleştirildi
Erdoğan, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin mevcut yapısının dünya sorunlarını çözmekte yetersiz kaldığını belirterek, "BM Güvenlik Konseyi'nin beş daimi üyesinin veto yetkisi, küresel vicdanın önündeki en büyük engeldir. Suriye'den Myanmar'a, Yemen'den Filistin'e kadar yaşanan insani krizler, bu yapının değişmesi gerektiğini gösteriyor" dedi. Erdoğan, "Dünya beşten büyüktür" diyerek tüm ülkelerin eşit temsil edildiği bir reform çağrısı yaptı.
Filistin'e destek mesajı
Konuşmasının önemli bir bölümünü Filistin'e ayıran Erdoğan, Gazze'de yaşanan insani trajediye dikkat çekti. İsrail'in saldırılarını sert bir dille kınayan Erdoğan, "Gazze'de çocuklar ölürken dünyanın sessiz kalması kabul edilemez. Türkiye olarak Filistin halkının yanındayız ve iki devletli çözüm için çalışmaya devam edeceğiz" ifadelerini kullandı. Ayrıca, İslam İşbirliği Teşkilatı'nın aldığı kararları hatırlatarak, uluslararası toplumu somut adım atmaya davet etti.
Terörle mücadele ve Suriye
Erdoğan, terör örgütleriyle mücadelede kararlılıklarını vurgulayarak, "FETÖ, PKK/YPG ve DEAŞ gibi örgütlerle mücadelemiz sürecek. Müttefiklerimizden beklentimiz, terör örgütlerine verdikleri desteği sonlandırmalarıdır" dedi. Suriye'deki istikrarın önemine değinen Erdoğan, "Suriye'nin toprak bütünlüğünü korumak ve siyasi çözüm sürecini desteklemek önceliğimizdir. Milyonlarca Suriyelinin güvenli ve gönüllü dönüşü için ortam sağlanmalıdır" şeklinde konuştu.
Ekonomik ve insani krizler
Küresel ekonomik eşitsizlik, iklim değişikliği ve mülteci sorununa da değinen Erdoğan, gelişmiş ülkelerin sorumluluk alması gerektiğini söyledi. "Dünya nüfusunun en zengin yüzde 1'i, toplam servetin yarısına sahipken, milyarlarca insan açlıkla mücadele ediyor. Bu adaletsizliği hep birlikte çözmeliyiz" dedi. Türkiye'nin insani yardımlarda dünyada en cömert ülkelerden biri olduğunu hatırlatan Erdoğan, mültecilere ev sahipliği yapmaya devam edeceklerini belirtti.
İkili görüşmeler ve diplomasi trafiği
Erdoğan, BM Genel Kurulu marjında birçok ülke lideriyle ikili görüşmeler gerçekleştirdi. ABD Başkanı, Rusya Devlet Başkanı, Almanya Şansölyesi ve Fransa Cumhurbaşkanı ile görüşmelerde bulundu. Görüşmelerde ikili ilişkiler, bölgesel krizler ve savunma işbirliği konuları ele alındı. Türkiye'nin arabuluculuk rolü özellikle Ukrayna-Rusya savaşında tahıl koridoru anlaşmasıyla öne çıktı.
Dünya liderlerinden yankılar
Erdoğan'ın konuşması uluslararası basında geniş yankı buldu. Reuters, "Erdoğan BM'de reform çağrısı yaptı" başlığıyla haber geçerken, Al Jazeera, "Türkiye lideri Filistin'e desteğini yineledi" ifadelerini kullandı. New York Times ise "Erdoğan, BM Güvenlik Konseyi'ni eleştirdi" başlığıyla konuşmaya yer verdi. Diplomatik kaynaklar, konuşmanın ardından birçok ülkenin Türkiye ile işbirliği mesajları ilettiğini belirtti.
Arka plan ve önemi
Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, her yıl Eylül ayında dünya liderlerini bir araya getiriyor. 81. oturumun ana teması "Küresel dayanışma ve çok taraflılık" olarak belirlendi. Türkiye, BM'nin kurucu üyelerinden biri olarak aktif rol alıyor ve reform çağrılarını sık sık dile getiriyor. Erdoğan'ın konuşması, Türkiye'nin artan diplomatik etkisini ve bölgesel liderlik iddiasını yansıtması açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor. Önümüzdeki günlerde BM reformu konusunda somut adımlar atılıp atılmayacağı merak konusu.
