Hukukçu Ömer Faruk Eminağaoğlu, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bir sonraki cumhurbaşkanlığı seçimine adaylığına ilişkin yasal sınırı 14 Mart 2028 olarak açıkladı. Eminağaoğlu, Anayasa’nın 101. maddesinde yer alan “Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir” hükmü ile 6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’ndaki 60 günlük süreye işaret ederek, “14 Mart ve sonrasında yapılacak bir seçimde Erdoğan aday olamaz” dedi.
Yasal Çerçeve ve 60 Günlük Süre
Eminağaoğlu’nun değerlendirmesine göre, Cumhurbaşkanlığı seçim takvimi Anayasa’nın 101. maddesi ve 6271 sayılı Kanun’un 3. maddesi uyarınca düzenleniyor. İlgili kanun, seçimlerin yenilenmesi kararı alındığında veya görev süresinin dolması durumunda, seçim tarihinden geriye doğru 60 günlük bir süre öngörüyor. Bu süre içinde seçim kararı alınamaz ve adaylık başvuruları yapılamaz.
Mevcut Cumhurbaşkanı’nın görev süresi, son seçimin yapıldığı 24 Haziran 2018’den itibaren beş yıl olarak hesaplanıyor. Ancak Erdoğan, 2018 seçimlerinde ilk kez yeni sistemle seçildi. Görev süresi 24 Haziran 2023’te dolacak. Eğer seçim zamanında yapılırsa, 24 Haziran 2023’te yeni cumhurbaşkanı seçilecek. Dolayısıyla Erdoğan’ın ikinci görev süresi 2023-2028 arasını kapsayacak. 2028’de yapılacak seçimlerde Erdoğan’ın aday olup olamayacağı ise Anayasa’nın 101. maddesindeki “en fazla iki defa” ifadesine bağlı.
Eminağaoğlu, “Erdoğan 2014’te ilk kez cumhurbaşkanı seçildi, 2018’de ikinci kez seçildi. Dolayısıyla iki dönem sınırına ulaştı. 2028’de üçüncü kez aday olamaz” görüşünü savunuyor. Ancak mevcut siyasi konjonktürde erken seçim tartışmaları gündemde. Eğer seçim 2027’de yapılırsa, Erdoğan’ın adaylığı yeniden sorgulanacak.
Siyasi Yansımalar ve Muhalefetin Tutumu
Eminağaoğlu’nun bu açıklaması, muhalefet partilerinin uzun süredir dile getirdiği “Erdoğan’ın üçüncü dönemi anayasal suç” iddiasını güçlendiriyor. CHP ve İYİ Parti, 2023 seçimlerinden bu yana Erdoğan’ın adaylığının önünde yasal engel olduğunu savunuyor. Ancak iktidar kanadı, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişle birlikte görev sürelerinin yeniden başladığını, bu nedenle 2028’in üçüncü dönem değil ikinci dönem olduğunu öne sürüyor.
Hukukçular arasında görüş ayrılığı devam ediyor. Kimi uzmanlar, 2018’de yapılan seçimin “yeni sistemin ilk seçimi” olduğunu, dolayısıyla önceki dönemin sayılmaması gerektiğini belirtiyor. Kimileri ise Anayasa’nın 101. maddesinin açık olduğunu ve 2014’te başlayan sürecin iki dönemi doldurduğunu ifade ediyor. Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) olası bir adaylık başvurusunda nasıl karar vereceği ise belirsizliğini koruyor.
Eminağaoğlu, “YSK, Anayasa’yı doğrudan uygulamak zorunda. 14 Mart 2028’den sonra yapılacak bir seçimde Erdoğan’ın adaylığı YSK tarafından reddedilmelidir” diyerek kuruma çağrıda bulundu. Ancak YSK’nın bugüne kadarki içtihatları, siyasi iktidarın tercihleri doğrultusunda şekillenebiliyor.
Seçim Takvimi ve Olası Senaryolar
14 Mart 2028 tarihi, Cumhurbaşkanlığı seçiminin normal takvimde 24 Haziran 2028’de yapılması durumunda önem taşıyor. Çünkü seçim kararının alınması için gereken 60 günlük süre, 14 Mart’ta başlıyor. Eğer seçim bu tarihten önce yapılırsa, Erdoğan’ın adaylığı teknik olarak mümkün olabilir. Ancak muhalefet, erken seçimde bile iki dönem kuralının ihlal edilemeyeceğini savunuyor.
Öte yandan, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sağlık durumu ve siyasi geleceği de tartışmaların odağında. 2028’de 74 yaşında olacak olan Erdoğan’ın adaylık konusundaki tutumu henüz netleşmiş değil. AK Parti cephesinden yapılan açıklamalarda, “Sayın Cumhurbaşkanımızın adaylığı milletin takdirine bağlıdır” ifadesi kullanılıyor.
Anayasa hukukçusu Prof. Dr. Süheyl Batum ise konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Anayasa’nın 101. maddesi açık hüküm içeriyor. İki dönem kuralı 2014’ten itibaren işlemeye başladı. Dolayısıyla 2028’de üçüncü kez adaylık mümkün değildir” demişti. Batum’un bu görüşü, Eminağaoğlu’nun tespitini destekler nitelikte.
Sonuç olarak, 14 Mart 2028, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın adaylık hakkının dolduğu tarih olarak hukuk literatürüne girmiş durumda. Ancak bu tarihin siyasi pratiğe nasıl yansıyacağı, YSK’nın tutumuna ve siyasi partilerin stratejilerine bağlı. Muhalefet, konuyu Anayasa Mahkemesi’ne taşıyarak kesin bir çözüm arayışında. İktidar ise “yeni sistem” vurgusuyla hukuki zemini genişletmeye çalışıyor. Önümüzdeki süreçte, bu tartışma Türkiye’nin siyasi gündemini belirleyecek gibi görünüyor.
