Kayseri'de Erciyes Dağı eteklerinde yetişen ve yörede 'ayı gülü' olarak bilinen endemik şakayık bitkisi, bu yıl ilk kez haziran ayında çiçek açtı. Bölgede normalde mayıs ayında görülen çiçeklenme, kış aylarında yağan yoğun kar yağışı nedeniyle yaklaşık bir ay gecikti. Erciyes Dağı'nın 2 bin metre rakımlı kesimlerinde açan şakayıklar, kısa ömürleriyle dikkat çekiyor: Açtıktan sadece 10 gün sonra kuruyan bu nadide çiçeği koparanlara ise 699 bin 254 lira idari para cezası uygulanıyor.
Şakayık neden değerli?
Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından koruma altına alınan şakayık, Türkiye'de yalnızca Erciyes Dağı ve çevresinde yetişen endemik bir tür. Bilimsel adı Paeonia mascula subsp. bodurii olan bitki, kırmızı ve pembe tonlarındaki gösterişli çiçekleriyle tanınıyor. Bölge halkı tarafından 'ayı gülü' olarak da adlandırılan şakayık, aynı zamanda tıbbi aromatik bitkiler arasında yer alıyor. Köklerinin ve çiçeklerinin geleneksel tıpta kullanıldığı biliniyor.
Koparma cezası neden bu kadar yüksek?
Endemik türlerin korunması kapsamında, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereğince şakayık koparmanın cezası 699 bin 254 lira olarak belirlendi. Bu rakam, türün neslinin devamı için caydırıcı bir unsur oluşturmayı hedefliyor. Yetkililer, vatandaşları ve doğa tutkunlarını bu konuda duyarlı olmaya çağırıyor. Erciyes Dağı'nda görevli jandarma ve doğa koruma ekipleri, şakayıkların yoğun olduğu bölgelerde devriye gezerek olası kaçak toplamaları önlemeye çalışıyor.
İklim değişikliğinin etkisi
Uzmanlar, şakayığın haziran ayında açmasının iklim değişikliğinin bir göstergesi olabileceğini belirtiyor. Erciyes Dağı'nda bu yıl kar kalınlığının mevsim normallerinin üzerinde olması, bitkinin gelişim döngüsünü geciktirdi. Ancak benzer durumun önümüzdeki yıllarda da devam edip etmeyeceği, küresel ısınmanın bölgesel etkilerine bağlı. Bilim insanları, endemik türlerin hassas ekosistemlerde yaşadığını ve bu tür değişimlerin türlerin devamlılığı açısından risk oluşturabileceğine dikkat çekiyor.
Erciyes Dağı'nın eşsiz florasının bir parçası olan şakayık, doğa fotoğrafçıları ve bitki meraklıları için de önemli bir cazibe merkezi. Ancak yetkililer, bitkiyi sadece fotoğraflamayı ve doğal ortamında izlemeyi tavsiye ediyor. Koparma cezasının yüksek olması, bu nadide türün korunmasına yönelik ciddi bir adım olarak değerlendiriliyor.
