İstanbul Göktürk Göleti Tabiat Parkı'nda meydana gelen olayda, parka girmek isteyen engelli bir vatandaşa görevli tarafından "Burası sana uygun değil, neden geldin?" denmesi üzerine Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK) devreye girdi. Kurum, yaptığı inceleme sonucunda Esenler Belediyesi'ne 100 bin lira idari para cezası kesti. Olay, engelli bireylere yönelik ayrımcılık yasağının ihlali olarak değerlendirildi.
Ayrımcılık tespiti ve cezanın gerekçesi
TİHEK, parka girişte engelli vatandaşa yönelik söylemlerin açıkça ayrımcılık oluşturduğuna hükmetti. Görevlinin tutumu, engelli bireyin toplumsal yaşama katılımını engellemeye yönelik bir davranış olarak nitelendirildi. Kurum kararında, kamu hizmeti sunan kurumların engelli bireylerin erişimini kolaylaştırmakla yükümlü olduğu vurgulandı. Olayın ardından başvuru yapan engelli vatandaşın mağduriyeti giderilirken, benzer durumların yaşanmaması için belediyeye tavsiyelerde bulunuldu.
Engelli hakları ve ayrımcılıkla mücadele
Engelli bireylerin kamuya açık alanlara erişim hakkı, Anayasa ve uluslararası sözleşmelerle güvence altına alınmıştır. 5378 sayılı Engelliler Kanunu, engelli bireylerin ayrımcılığa uğramasını yasaklamaktadır. Türkiye'nin de taraf olduğu Birleşmiş Milletler Engelli Kişilerin Hakları Sözleşmesi, erişilebilirlik ve ayrımcılıkla mücadele konusunda devletlere önemli sorumluluklar yüklemektedir. TİHEK'in bu kararı, engelli bireylere yönelik ayrımcı uygulamaların caydırılması açısından örnek teşkil etmektedir. Benzer olayların önüne geçilmesi için kamu kurumlarının personeline engelli hakları konusunda eğitim vermesi gerektiği sıklıkla vurgulanmaktadır.
Bu karar, engelli bireylerin toplumsal hayata tam katılımı için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, fiziksel engeller kadar zihinsel engellerin de aşılması gerektiğini belirterek, kamu görevlilerinin duyarlılığının artırılması gerektiğine dikkat çekiyor. Erişilebilirlik standartlarının uygulanması ve ayrımcılık karşıtı yasaların etkin şekilde hayata geçirilmesi, engelli bireylerin karşılaştığı zorlukların azaltılmasında kilit rol oynuyor.
