Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, engelli bireylere yönelik özel bakım merkezlerine ilişkin yeni yönetmeliğin Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini duyurdu. Göktaş, düzenlemenin teknik yeterlilik, şeffaflık, uygulama birliği, hukuki güvence ve engelli birey odaklı hizmet anlayışını esas aldığını belirtti. Yeni model, özel bakım merkezlerinin açılış, işletme ve denetim süreçlerini yeniden tanımlayarak sektörde standart bir çerçeve oluşturmayı hedefliyor.
Yönetmelik neleri kapsıyor?
Yönetmelik, engelli bireylere yönelik özel bakım merkezlerinin fiziki koşulları, personel nitelikleri, hizmet standartları ve denetim usullerini ayrıntılı biçimde düzenliyor. Bakan Göktaş, yaptığı yazılı açıklamada, "Teknik yeterlilik, şeffaflık, uygulama birliği, hukuki güvence ve engelli birey odaklı hizmet anlayışını esas alan yeni bir özel bakım hizmet modelini hayata geçiriyoruz" ifadelerini kullandı. Düzenleme ile merkezlerin ruhsatlandırma süreçleri sıkılaştırılırken, mevcut merkezlerin de belirli bir geçiş takvimi içinde yeni koşullara uyum sağlaması bekleniyor.
Bakanlık verilerine göre Türkiye'de engelli bireylere hizmet veren özel bakım merkezlerinin sayısı her geçen yıl artıyor. Ancak bugüne kadar farklı mevzuat hükümleri arasında dağınık bir yapı söz konusuydu. Yeni yönetmelik, bu dağınıklığı gidererek tek bir çatı altında uygulama birliği sağlamayı amaçlıyor. Sektör temsilcileri, düzenlemenin özellikle denetim ve kalite standartları açısından önemli bir adım olduğunu belirtiyor.
Ekonomik yansımalar ve sektörel etkiler
Özel bakım hizmetleri, doğrudan istihdam yaratan ve aile bütçelerine önemli yük getiren bir alan. Yeni yönetmelik, merkezlerin teknik donanım ve personel istihdamına ilişkin zorunlulukları netleştirirken, işletmeler için ek maliyet kalemleri de getiriyor. Öte yandan, standartların yükselmesiyle birlikte hizmet kalitesinin artması ve engelli bireylerin ailelerinin daha güvenilir hizmete erişmesi bekleniyor. Uzmanlar, şeffaf denetim mekanizmalarının kayıt dışı hizmet sunumunu azaltarak kayıtlı ekonomiyi güçlendirebileceğini vurguluyor.
Bakan Göktaş, açıklamasında hukuki güvencenin hem hizmet alan hem de hizmet sunan taraf için kritik olduğunu belirtti. Yönetmelik, merkezlerin kapatılması, devri veya faaliyetlerinin askıya alınması gibi durumlarda uygulanacak usulleri de belirleyerek keyfi uygulamaların önüne geçmeyi hedefliyor. Ayrıca, engelli bireylerin ve ailelerinin şikâyet ve itiraz mekanizmalarına daha kolay erişebilmesi için yeni düzenlemeler getiriliyor.
Arka plan: Uzun süredir beklenen düzenleme
Engelli hakları alanında faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşları, yıllardır özel bakım merkezlerinde standart eksikliğine dikkat çekiyordu. Farklı illerdeki uygulamalar arasındaki tutarsızlıklar, hem hizmet kalitesini düşürüyor hem de aileler için belirsizlik yaratıyordu. Yeni yönetmelik, bu sorunlara merkezi bir çözüm getirmeyi amaçlıyor. Bakanlık, düzenlemenin hazırlık sürecinde ilgili paydaşların görüşlerini aldığını ve sahadan gelen geri bildirimleri dikkate aldığını belirtiyor.
Uygulamanın başlamasıyla birlikte özel bakım merkezlerinin belirlenen süre içinde yeni koşullara uyum sağlaması gerekecek. Bakanlık, geçiş sürecinde merkezlere rehberlik edecek kılavuzlar yayımlayacağını ve denetimlerin etkin şekilde yürütüleceğini açıkladı. Engelli bireyler ve aileleri için ise yeni model, daha öngörülebilir ve güvenilir bir hizmet ortamı vaat ediyor.
Sonuç olarak, yönetmelik yalnızca bir mevzuat değişikliği değil; aynı zamanda sosyal hizmetler alanında kalite odaklı bir dönüşümün kapısını aralıyor. Ekonomik açıdan, standartlara uygun yatırımların teşvik edilmesi ve kayıtlı istihdamın artması beklenirken, ailelerin bakım yükünün daha profesyonel bir zemine taşınması hedefleniyor. Bakanlığın önümüzdeki aylarda uygulamaya ilişkin ek düzenlemeleri paylaşması bekleniyor.
