Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yarın açıklayacağı haziran ayı enflasyon verileriyle birlikte en düşük emekli maaşı başta olmak üzere milyonlarca vatandaşın temmuz zammı netleşecek. İlk beş ayın enflasyon verilerine göre emekliler için yüzde 16,61, memurlar içinse yüzde 12,41'lik artış şimdiden garanti altına alındı. Ekonomistler, haziran ayı enflasyonunun yüzde 2-3 aralığında gelmesi halinde emekli zam oranının yüzde 19-20 seviyelerine ulaşabileceğini belirtiyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın daha önce en düşük emekli maaşına 10 bin TL seviyesine kadar ek zam yapılabileceğini ima etmesi, gözlerin Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na çevrilmesine neden oldu.
Emekli ve memur zam oranı nasıl hesaplanıyor?
Sosyal güvenlik sisteminde emekli ve memur maaşlarına yapılacak zam, TÜİK tarafından açıklanan enflasyon verilerine endekslenmiş durumda. Emekliler için Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere yılda iki kez yapılan zam, bir önceki dönemdeki altı aylık enflasyon farkına göre belirleniyor. 2024 yılı ilk beş ayında gerçekleşen yüzde 16,61'lik enflasyon, emekli zamlarının asgari bu oran üzerinden yapılmasını sağlıyor. Memurlar ise toplu sözleşme gereği ilk altı ay için yüzde 10, ikinci altı ay için yüzde 6 zam almayı kararlaştırmıştı. Ancak enflasyon bu oranların üzerinde kaldığı için memur zamları da enflasyon farkı eklenerek hesaplanıyor. İlk beş ay verilerine göre memurlar için enflasyon farkı yüzde 12,41 olarak gerçekleşirken, haziran ayı verisinin eklenmesiyle bu oranın yüzde 15-17 aralığına çıkması bekleniyor.
Sosyal yardım hak sahipleri de zam bekliyor
Emekli ve memurlarla birlikte milyonlarca sosyal yardım hak sahibi de temmuz ayında zam oranlarının netleşmesini bekliyor. 65 yaş aylığı, engelli maaşı, evde bakım yardımı, kısa çalışma ödeneği ve işsizlik maaşı gibi ödemeler de enflasyon verisine göre güncelleniyor. Özellikle dar gelirli ailelere yönelik sosyal yardımlarda temmuz zammıyla birlikte ödeme miktarlarının artması beklenirken, hükümetin seyyanen zam dışında ek bir artış yapıp yapmayacağı merak konusu. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın daha önce emekli maaşlarında düzenleme sinyali vermesi, sosyal yardımlarda da benzer bir iyileştirme yapılabileceği yorumlarına neden oldu.
En düşük emekli maaşı ne kadar olacak?
Şu anda en düşük emekli maaşı 10 bin TL seviyesinde bulunuyor. Haziran enflasyonuyla birlikte oluşacak altı aylık enflasyon farkının ardından en düşük emekli maaşında yüzde 19-21 aralığında bir artış öngörülüyor. Bu artışla birlikte 11.900 TL ile 12.100 TL arasında bir tutarın oluşması bekleniyor. Ancak hükümet seyyanen bir ek zam daha yaparak en düşük emekli maaşını 12.500 TL veya 15.000 TL'ye çekebilir. Ekonomistler ve emekli dernekleri, özellikle yüksek enflasyon karşısında alım gücünün korunması için maaş artışının en az yüzde 25 olması gerektiğini savunuyor. Temmuz ayı başında açıklanacak enflasyon verisi ve ardından yapılacak yasal düzenlemeler, milyonlarca kişinin maaşını doğrudan etkileyecek.
