Temmuz ayında milyonlarca emeklinin maaşına yansıyacak enflasyon farkı netleşmeye başladı. Ancak işçi emeklisi ile memur emeklisi arasında oluşan yüzde 4'lük zam farkı tartışmaları da beraberinde getirdi. Uzman isim, en düşük emekli maaşının ne kadar olacağını kuruşu kuruşuna hesapladı. İşte o rakam ve masadaki eşitleme formülleri.
Enflasyon farkı ve zam oranları
SGK ve Bağ-Kur emeklileri için 6 aylık enflasyon farkı yüzde 19.77 olarak hesaplanırken, memur emeklileri için bu oran yüzde 23.77'ye ulaştı. Aradaki 4 puanlık fark, emekli maaşlarındaki adaletsizlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Hükümet kanadından yapılan açıklamalarda, bu farkın giderilmesi için seyyanen zam seçeneğinin tamamen kapanmadığı belirtiliyor.
En düşük emekli maaşı hesabı
Uzman ekonomist Ali Rıza Ersoy, mevcut en düşük emekli maaşı olan 10.000 TL'ye yüzde 19.77 zam yapılması durumunda yeni taban maaşın 11.977 TL olacağını hesapladı. Ancak bu rakamın memur emeklilerine yapılacak zamla eşitlenmesi için hükümetin ek bir seyyanen zam daha yapması gerekiyor. Ersoy, 'Eğer 4 puanlık fark kapatılmak istenirse, işçi emeklisine yüzde 23.77 zam yapılmalı ya da seyyanen bir miktar eklenmelidir. Bu durumda en düşük maaş 12.377 TL'ye çıkabilir' dedi.
Kulislerde konuşulan eşitleme formülleri
Siyasi kulislerde, işçi ve memur emeklisi arasındaki farkı kapatmak için birkaç formül üzerinde çalışıldığı konuşuluyor. Bunlardan ilki, işçi emeklisine yüzde 23.77 zam yapılması ve aradaki farkın Hazine'den karşılanması. İkinci formül ise her iki kesime de eşit oranda seyyanen zam yapılması. Üçüncü bir seçenek de en düşük maaşın 12.500 TL'ye yükseltilmesi. Ancak bu formüllerin maliyeti yüksek olduğu için henüz netleşmiş bir karar bulunmuyor.
Emekliler ne bekliyor?
Emekli dernekleri, maaşlar arasındaki uçurumun kapatılmasını ve en düşük maaşın asgari ücret seviyesine çekilmesini talep ediyor. Tüm Emekliler Sendikası Başkanı Mehmet Şahin, 'Bugün en düşük emekli maaşı 10.000 TL, asgari ücret ise 17.000 TL. Bu adaletsizlik giderilmelidir. Hükümetin seyyanen zam konusunda adım atmasını bekliyoruz' açıklamasını yaptı.
Bağımsız değerlendirme
Emekli maaşı zamları, enflasyon karşısında eriyen alım gücünü kısmen telafi etse de, işçi ve memur emeklisi arasındaki fark sosyal adalet açısından sorun oluşturuyor. Hükümetin bu farkı kapatmak için seyyanen zam veya ek ödeme gibi araçları kullanması muhtemel. Ancak bütçe disiplini ve enflasyonla mücadele hedefleri, atılacak adımların büyüklüğünü sınırlayabilir. Temmuz ayına kadar yapılacak açıklamalar, emeklilerin beklentilerini netleştirecek.
