En düşük emekli aylığına yapılan 3 bin 552 liralık zam, geçim sıkıntısı çeken emeklilerin derdine derman olmadı. Bir emekli yurttaş, yapılan zammı 'sadaka' olarak nitelendirerek, 'Sadaka veriyor, sadaka. Çöpten alın yiyin diyor, 1 simit size çok diyor. Onu da alamıyoruz artık; simit de artık zenginin oldu. Onlar bal kaymak yesin biz burada sürünelim' sözleriyle tepkisini dile getirdi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, enflasyonun yüksek seyrettiği bugünlerde emeklilerin alım gücü her geçen gün eriyor. Yapılan zammın enflasyon karşısında yetersiz kaldığını belirten emekli dernekleri, hükümete acil önlem çağrısında bulunuyor.
Yapılan zam ne kadar?
En düşük emekli aylığı, yapılan düzenlemeyle 3 bin 552 lira arttırılarak belirli bir seviyeye yükseltildi. Ancak bu artış, emeklilerin temel ihtiyaçlarını karşılamada yetersiz kalıyor. Özellikle gıda, kira ve sağlık harcamalarındaki artış, emekli bütçelerini zorluyor. Birçok emekli, maaşlarının yarısından fazlasını kiraya ayırmak zorunda kalıyor. Geriye kalan miktarla ise ancak birkaç günlük gıda alışverişi yapılabiliyor. Emekli maaşlarına yapılan zammın hemen ardından gelen zamlar, emeklilerin umutlarını boşa çıkardı. Market raflarındaki fiyatlar, emekli maaşlarındaki artışın çok üzerinde seyrediyor.
Emekliler ne diyor?
Emekli dernekleri ve bireysel emekliler, yapılan zammı yeterli bulmadıklarını sık sık dile getiriyor. Ankara'da yaşayan 68 yaşındaki emekli Mustafa Demir, 'Bu zamla ancak birkaç gün idare edebiliyoruz. Eskiden bir simit alırdık, şimdi ona da paramız yetmiyor. Çocuklarımıza yük olmamak için elimizden geleni yapıyoruz ama bu maaşla geçinmek mümkün değil' dedi. İzmir'den emekli Ayşe Yılmaz ise, 'Hükümet bize sadaka veriyor sanki. Biz yıllarca çalıştık, prim ödedik. Şimdi çöpten yiyecek toplamak zorunda kalıyoruz' ifadelerini kullandı. Emekliler, maaşlarının en azından açlık sınırının üzerinde olmasını talep ediyor.
Uzmanlar ne diyor?
Ekonomistler, emekli maaşlarına yapılan zammın enflasyon karşısında eridiğini belirterek, kalıcı çözümler üretilmesi gerektiğini vurguluyor. Uzmanlar, emekli maaşlarının her yıl enflasyon oranında artırılmasının yanı sıra, temel gıda ve enerji gibi kalemlerde sübvansiyon yapılmasını öneriyor. Ayrıca, emeklilerin sağlık hizmetlerine erişiminin kolaylaştırılması gerektiği de ifade ediliyor. Emekli dernekleri ise, maaşların asgari ücret seviyesine çekilmesi için kampanya başlatmış durumda.
Emekli maaşları neden düşük?
Türkiye'de emekli maaşlarının düşük olmasının birden çok nedeni bulunuyor. Bunların başında, kayıt dışı istihdam ve düşük prim ödemeleri geliyor. Ayrıca, sosyal güvenlik sistemindeki yapısal sorunlar da maaşların düşük kalmasına yol açıyor. Uzun yıllar asgari ücretten prim yatıran bir işçinin emekli maaşı, doğal olarak düşük oluyor. Bununla birlikte, hükümetin emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesiyle birlikte sisteme yeni emeklilerin katılması, mevcut emeklilerin maaş artışlarını da olumsuz etkiliyor.
Sonuç olarak, en düşük emekli maaşına yapılan 3 bin 552 liralık artış, emeklilerin yaşam standartlarını iyileştirmekten uzak. Emeklilerin büyük bir bölümü, maaşlarıyla geçinmekte zorlanırken, temel gıda maddelerine erişimde sıkıntı yaşıyor. Bu durum, sosyal devlet ilkesiyle bağdaşmıyor. Emekli maaşlarının insan onuruna yakışır bir seviyeye çıkarılması için acilen kapsamlı bir sosyal politika reformu yapılması gerekiyor. Aksi takdirde, emeklilerin yoksulluk ve sefaletle mücadelesi daha da derinleşecek. Hükümetin, emeklilerin taleplerini ciddiye alarak adım atması, toplumsal huzur açısından kritik önem taşıyor.
