Sahte ekspertiz raporlarıyla düşük değerli gayrimenkulleri yüksek göstererek yabancılara Türk vatandaşlığı kazandırdıkları gerekçesiyle başlatılan soruşturma kapsamında 72 şüpheli gözaltına alındı. Aralarında inşaat şirketi sahiplerinin de bulunduğu şüphelilerin, düşük fiyatlı konutları gerçek değerinin çok üzerinde göstererek yatırım yoluyla vatandaşlık sistemini istismar ettiği belirlendi. Toplamda 6 bin 134 kişinin bu yolla kazandığı vatandaşlığın iptal edildiği açıklandı.
Yatırımcı vizesi istismarı
Edinilen bilgilere göre, İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı ile Mali Suçları Araştırma Kurulu'nun (MASAK) ortak yürüttüğü çalışmada, Türk vatandaşlığı satın alma olarak bilinen uygulamada büyük bir usulsüzlük zinciri ortaya çıkarıldı. Yatırım yoluyla vatandaşlık programı kapsamında, en az 250 bin dolar değerinde gayrimenkul satın alan yabancı uyruklulara vatandaşlık veriliyor. Ancak bazı emlak firmaları ve ekspertiz şirketlerinin, değeri düşük olan binaları sahte raporlarla yüksek göstererek yabancıların çok daha düşük maliyetle vatandaşlık almasını sağladığı tespit edildi.
Operasyonda gözaltına alınan 72 şüphelinin, özellikle İstanbul ve Ankara başta olmak üzere büyükşehirlerde faaliyet gösteren inşaat firmaları ile bağlantılı olduğu öğrenildi. Şüphelilerin, sahte ekspertiz raporları düzenleyerek tapu dairelerinde değer artışı yaptıkları ve yabancı yatırımcıları sisteme yönlendirdikleri kaydedildi. Ayrıca, söz konusu işlemlerde tapu harcı ve vergi kaybına da yol açıldığı belirtiliyor.
6 bin 134 vatandaşlık iptal edildi
Yapılan incelemelerde, bu usulsüz yollarla vatandaşlık kazanan 6 bin 134 kişinin tespit edildiği ve vatandaşlık işlemlerinin iptal edildiği açıklandı. İptal edilen vatandaşlıkların büyük bölümünün son iki yılda gerçekleştiği, ancak dosyanın geçmişe dönük olarak da incelendiği bildirildi. İçişleri Bakanı, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Devletimizin imkanlarını istismar eden hiç kimse affedilmeyecek. Bu tür oyunlara karşı denetimlerimizi daha da sıkılaştırdık" dedi.
MASAK raporuna göre, sahte ekspertiz işlemleriyle piyasa değerinin çok altında bir bedelle vatandaşlık alan yabancıların, aynı zamanda gayrimenkulü de kısa süre sonra satarak yüksek kâr elde ettikleri tespit edildi. Bu durumun hem vatandaşlık sistemini itibarsızlaştırdığı hem de ülke ekonomisine zarar verdiği belirtiliyor.
Soruşturma genişliyor
Gözaltına alınan şüphelilerin emniyetteki işlemlerinin sürdüğü, soruşturma kapsamında başka firmaların da incelendiği öğrenildi. Özellikle son dönemde artan konut fiyatlarıyla birlikte, vatandaşlık için gereken 250 bin dolar eşiğin altında kalan gayrimenkullerin bu yolla piyasaya sürüldüğü de ifade ediliyor. Uzmanlar, bu tür dolandırıcılıkların önüne geçilmesi için ekspertiz raporlarının bağımsız kuruluşlarca hazırlanması ve tapu işlemlerinde daha sıkı kontrol yapılması gerektiğini vurguluyor.
Habere göre, vatandaşlığı iptal edilen kişilerin büyük bölümünün Orta Doğu ve Afrika ülkelerinden geldiği, ancak aralarında Avrupa ve Asya uyrukluların da bulunduğu kaydediliyor. İptal kararının ardından bu kişilerin Türkiye'deki ikametlerinin de yeniden değerlendirileceği bildirildi.
Yatırımcılar için yeni dönem
Bu skandalın ardından hükümetin, yatırım yoluyla vatandaşlık programında köklü değişikliklere gitmesi bekleniyor. Edinilen bilgilere göre, yeni düzenlemeyle birlikte gayrimenkul yatırımlarında ekspertiz raporlarının merkezi bir veri tabanına kayıt edilmesi ve tapu işlemlerinde MASAK onayının zorunlu hale getirilmesi planlanıyor. Ayrıca, satın alınan gayrimenkulün, en az üç yıl satılamayacağına dair taahhüt şartının da yeniden gündeme geldiği ifade ediliyor.
Uzmanlar, vatandaşlık programının ülkeye döviz girişi sağlamak ve emlak sektörünü canlandırmak amacıyla 2017'de başlatıldığını hatırlatarak, bu tür suistimallerin programın meşruiyetini zedeleyebileceğine dikkat çekiyor. Türkiye'nin, benzer programları uygulayan diğer ülkelerde de görülen bu tür istismarlara karşı önlemlerini artırması gerektiği belirtiliyor. Adli makamların, gözaltına alınan şüphelilerin ifadeleri doğrultusunda soruşturmayı derinleştirmesi ve yeni gözaltıların olabileceği kulislerde konuşuluyor.
