ABD'de kızamık vakaları son 35 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu yıl şimdiye kadar 2 bin 371 doğrulanmış kızamık vakası kaydedilirken, 2025 yılı genelinde görülen 2 bin 289 vaka sayısı aşılmış oldu. Son iki yılda görülen kızamık vakalarının toplamı, 21'inci yüzyılın geri kalanının tamamından daha fazla. Uzmanlar, aşılama oranlarındaki düşüşün salgını tetiklediğini belirtiyor.
Rekor düzeyde vaka artışı
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) verilerine göre, 2025 yılı başından bu yana 2 bin 371 kızamık vakası doğrulandı. Bu sayı, 1990 yılından bu yana görülen en yüksek yıllık vaka sayısı olarak kayıtlara geçti. 2025 yılında ise toplam 2 bin 289 vaka görülmüştü. Böylece son iki yılda toplam 4 bin 660 vaka kaydedilmiş oldu; bu rakam, 21. yüzyılın ilk 24 yılındaki toplam vaka sayısını geride bıraktı. Salgının özellikle Teksas ve New Mexico eyaletlerinde yoğunlaştığı, vakaların büyük bölümünün aşılanmamış çocuklardan oluştuğu bildirildi.
Aşılama oranlarındaki düşüş
Uzmanlar, kızamık vakalarındaki bu dramatik artışın temel nedeninin aşılama oranlarındaki düşüş olduğunu vurguluyor. Kızamık, kabakulak ve kızamıkçık (KKK) aşısının ilk dozu için hedeflenen %95 oranının altında kalan birçok eyalet bulunuyor. CDC verilerine göre, anaokulu çağındaki çocuklarda KKK aşısı kapsamı son yıllarda %93 civarına geriledi. Aşı karşıtlığı hareketlerinin etkisiyle özellikle bazı topluluklarda aşılama oranları daha da düşük seyrediyor. Uzmanlar, toplumsal bağışıklık için en az %95 aşılama oranının gerektiğini hatırlatıyor.
Salgının yayılımı ve etkileri
Kızamık oldukça bulaşıcı bir virüs olup, hava yoluyla kolayca yayılabilmektedir. Bir kızamık hastası, etrafındaki 9 kişiden 10'una virüsü bulaştırabilir. Hastalık, ateş, öksürük, burun akıntısı ve vücutta döküntü ile seyreder; özellikle küçük çocuklarda zatürre, beyin iltihabı gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir. CDC, bu yılki salgında en az 70 hastanın hastaneye kaldırıldığını, ölümlerin ise henüz raporlanmadığını açıkladı. Ancak uzmanlar, vaka sayısındaki artışın devam etmesi halinde ölüm riskinin de yükseleceğine dikkat çekiyor.
Geçmişe kıyasla durum
Kızamık, 2000 yılında ABD'de elimine edilmişti; yani 12 ay boyunca sürekli bulaşma görülmemişti. Ancak son yıllarda yurt dışı seyahatleri ve aşı karşıtlığı nedeniyle vakalar yeniden artmaya başladı. 2019'da 1,274 vaka ile son 25 yılın rekoru kırılmıştı; bu yılki sayı ise o rakamı da aşmış durumda. Sağlık yetkilileri, salgının kontrol altına alınabilmesi için aşı kampanyalarının hızlandırılması gerektiğini belirtiyor.
Uzmanlardan çağrı
Bulaşıcı hastalıklar uzmanı Dr. Emily Reynolds, "Kızamık aşısı güvenli ve etkilidir. Aşılanmamış her çocuk, bu virüs için açık bir hedeftir. Ailelerin çocuklarını mutlaka aşılatması gerekiyor" dedi. Amerikan Pediatri Akademisi de tüm çocukların 12-15 aylıkken ilk doz, 4-6 yaşlarında ikinci doz KKK aşısını yaptırmalarını öneriyor. Halk sağlığı yetkilileri, salgın bölgelerindeki okullarda aşı zorunluluğunu gündeme alırken, federal hükümetin de acil önlemler üzerinde çalıştığı bildiriliyor.
SONUÇ
Kızamık vakalarındaki bu rekor artış, aşı karşıtlığının toplum sağlığı üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor. Bilim insanları, aşılama oranları düşmeye devam ederse benzer salgınların kaçınılmaz olacağı konusunda uyarıyor. Bu durum, yalnızca ABD için değil, küresel sağlık açısından da ciddi bir tehdit oluşturuyor. Toplumsal bağışıklığın sağlanması, ancak aşılama konusundaki kararlılıkla mümkün olacaktır.
