Afyonkarahisar’ın Emirdağ ilçesinde bulunan Pınarbaşı Göleti, üç yıl öncesine kadar suyla dolup taşarken bugün tamamen kurudu. Gölette tek bir damla su kalmaması, bölgedeki canlı yaşamını da sonlandırdı. Yerel halk, göletin eski halini özlemle anarken, yetkililer kuraklık ve bilinçsiz su kullanımına dikkat çekiyor.
Su Seviyesi Sıfırlandı
Emirdağ’a bağlı Pınarbaşı köyü sınırları içinde yer alan gölet, 2020 yılında hala suyla doluyken balıkçılık ve mesire alanı olarak kullanılıyordu. Ancak son üç yılda yağışların azalması ve tarımsal sulama amaçlı aşırı su çekimi nedeniyle su seviyesi hızla düştü. 2023 yazında tamamen kuruyan gölet, bugün çatlamış toprak ve kurumuş bitki kalıntılarından ibaret bir manzara sunuyor. Köy muhtarı Mehmet Yılmaz, “Eskiden burası kuş cenneti gibiydi; ördekler, balıklar vardı. Şimdi bir avuç yeşillik bile kalmadı” dedi.
Ekolojik Yıkım Kapıda
Göletin kuruması, bölgedeki yeraltı su kaynaklarını da tehdit ediyor. Uzmanlar, bu tür küçük göletlerin ekosistem için kritik olduğunu ve kurumalarının biyolojik çeşitliliği olumsuz etkilediğini belirtiyor. Afyon Kocatepe Üniversitesi’nden hidrolog Prof. Dr. Ali Ekber Özdemir, “Pınarbaşı Göleti’nin kuruması, yeraltı suyunun beslenmesini engelliyor. Bu durum, civardaki tarım arazilerini ve içme suyu kuyularını da etkileyecek” uyarısında bulundu. Gölet çevresinde 30’dan fazla kuş türünün yaşadığı bilinirken, bu canlılar şimdi göç etmek zorunda kaldı veya telef oldu.
Kuraklık ve Su Yönetimi Sorunu
Bölgede son beş yıldır yağışlar ortalamanın altında seyrediyor. Ancak uzmanlar, asıl sorunun su yönetimi olduğunu vurguluyor. Emirdağ Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Aydın, “Çiftçiler bilinçsizce su kullanıyor; damla sulama yerine vahşi sulama yapılıyor. Göletten izinsiz su çekenler var. Bu gidişle diğer göletler de kuruyacak” dedi. Kaymakamlık, konuyla ilgili bir eylem planı hazırladıklarını ancak somut adımların henüz atılmadığını belirtti.
Gelecek Kaygısı
Pınarbaşı Göleti’nin kuruması, sadece bir su kaynağının kaybı değil, aynı zamanda iklim değişikliğinin yerel etkilerine dair somut bir örnek. Bölge halkı, yetkililerin acil önlem almasını bekliyor. Köy sakinlerinden Ayşe Demir, “Burası bizim geçim kaynağımızdı. Artık hayvanlarımızı sulayamıyoruz. Allah’tan yağmur yağmasını diliyoruz” diye konuştu. Göletin eski haline dönebilmesi için hem yağışların artması hem de su yönetiminde radikal değişiklikler yapılması gerekiyor.
Sonuç olarak, Pınarbaşı Göleti örneği, Türkiye’deki kuraklık tehdidinin boyutlarını gözler önüne seriyor. Plansız su kullanımı ve iklim değişikliği, benzer göletlerin de akıbetini belirleyecek. Yerel yönetimlerin bu soruna el atması, sadece ekoloji değil, insan yaşamı için de hayati önem taşıyor.
