Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi ve Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, tek kullanımlık ürünler etrafında şekillenen kullan-at kültürünün terk edilmesi gerektiğini söyledi. Erdoğan, "Birincil meselemiz, tek kullanımlık ürünler etrafında şekillenmiş kullan-at kültüründen uzaklaşmak olmalıdır. Hepimizin refahı ve nesiller arası adalet için uzun vadeli bir dönüşüm şart" dedi.
Sıfır Atık Vizyonu ve Küresel Etki
Emine Erdoğan'ın liderliğinde yürütülen Sıfır Atık projesi, 2017'den bu yana Türkiye'de önemli bir çevre hareketi haline geldi. Proje kapsamında atık yönetimi, geri dönüşüm ve kaynak verimliliği konularında farkındalık artırıldı. BM Genel Kurulu, 2022'de 30 Mart'ı Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan etti; bu karar, Türkiye'nin önerisiyle 105 ülkenin desteğiyle kabul edildi. Erdoğan, danışma kurulu başkanı olarak küresel ölçekte sıfır atık politikalarının yaygınlaştırılması için çalışmalar yürütüyor.
Erdoğan'ın son açıklaması, dünya genelinde artan atık sorununa dikkat çekiyor. Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) verilerine göre, her yıl 11 milyon tondan fazla plastik atık denizlere karışıyor ve bu miktarın 2040'a kadar üç katına çıkması bekleniyor. Tek kullanımlık plastikler, bu kirliliğin başlıca kaynağı olarak gösteriliyor. Erdoğan, bu noktada bireysel ve kurumsal düzeyde sorumluluk alınması gerektiğini vurguluyor.
Nesiller Arası Adalet ve Sürdürülebilirlik
Emine Erdoğan, sık sık nesiller arası adalet kavramına atıfta bulunarak, bugünkü tüketim alışkanlıklarının gelecek nesillerin yaşam hakkını tehdit ettiğini belirtiyor. Sıfır atık yaklaşımının sadece çevresel değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal boyutları olduğunu ifade ediyor. Kaynakların verimli kullanılması, atıkların azaltılması ve geri dönüşümün teşvik edilmesi, hem doğanın korunmasına hem de ekonomik tasarrufa katkı sağlıyor.
Türkiye'de Sıfır Atık Projesi kapsamında 2023 itibarıyla 60 milyon tonun üzerinde atık geri dönüştürüldü ve bu sayede 500 milyon ton sera gazı salımı engellendi. Proje, 2023'te Cumhurbaşkanlığı tarafından yürütülen çalışmalarla tüm kamu kurumlarında zorunlu hale getirildi. Ayrıca, yerel yönetimler ve özel sektör iş birlikleriyle atık toplama ve ayrıştırma altyapısı güçlendiriliyor.
Uluslararası İş Birlikleri ve Gelecek Hedefleri
Emine Erdoğan'ın BM Sıfır Atık Danışma Kurulu Başkanı olarak yürüttüğü faaliyetler, uluslararası alanda da yankı buluyor. Kurul, farklı ülkelerden uzmanları bir araya getirerek en iyi uygulamaların paylaşılmasını ve politikaların geliştirilmesini sağlıyor. Erdoğan, bu platformda gelişmekte olan ülkelerin karşılaştığı zorluklara da dikkat çekiyor ve finansman ile teknoloji transferi konularında iş birliği çağrısı yapıyor.
Önümüzdeki dönemde, küresel plastik kirliliğiyle mücadele için bağlayıcı bir anlaşma üzerinde çalışmalar sürüyor. BM Çevre Meclisi'nde (UNEA) plastik atıkların azaltılmasına yönelik müzakereler devam ediyor. Erdoğan'ın mesajları, bu sürece katkı sunacak nitelikte. Sıfır atık felsefesi, döngüsel ekonomi modelinin temelini oluşturuyor; üretimden tüketime kadar her aşamada atığın önlenmesi hedefleniyor.
Sonuç olarak, Emine Erdoğan'ın çağrısı, bireylerden hükümetlere kadar geniş bir kesime sorumluluk yüklüyor. Kullan-at kültüründen uzaklaşmak, sadece çevreyi korumakla kalmayacak, aynı zamanda ekonomik dayanıklılığı artıracak ve gelecek nesillere daha yaşanabilir bir dünya bırakacak. Sıfır atık hareketi, Türkiye'nin öncülüğünde küresel bir dönüşümün kapısını aralıyor.
