Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, Türkiye genelinde hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi (DYS) ve Depozoto İade Otomasyon (DOA) makinelerinin 81 ilde uygulanmaya başlamasına ilişkin sosyal medya hesabından bir paylaşım yaptı. Emine Erdoğan, bu adımın çevresel sorumluluğu somut kazanımlara dönüştüren önemli bir gelişme olduğunu vurguladı. Sistem, geri dönüştürülebilir ambalaj atıklarının kaynağında ayrı toplanmasını teşvik ederek çevre kirliliğini azaltmayı ve döngüsel ekonomiye katkı sağlamayı hedefliyor.
Depozito Yönetim Sistemi nedir?
Depozito Yönetim Sistemi, içecek ambalajlarının (pet şişe, cam şişe, alüminyum kutu) ücreti karşılığında iade alınmasını sağlayan bir geri dönüşüm modelidir. Tüketici, ürünü satın alırken ambalaj için belirli bir depozito ücreti öder ve ambalajı iade ettiğinde bu ücreti geri alır. Sistem, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda yürütülüyor. DOA makineleri, iade edilen ambalajları otomatik olarak tanıyarak depozito iadesi sağlıyor. Makineler, marketler, alışveriş merkezleri ve kamuya açık alanlara yerleştiriliyor.
81 ilde uygulama başladı
Türkiye genelinde 81 ilde DOA makinelerinin kurulumu tamamlandı. Vatandaşlar, makinelere pet şişe, cam şişe ve alüminyum kutu atarak depozito ücretlerini geri alabiliyor. Geri dönüşüm oranlarının artırılması ve sıfır atık hedefine katkı sağlanması amaçlanıyor. Sistemin ilk etapta plastik, cam ve alüminyum ambalajları kapsadığı, ilerleyen dönemde kapsamın genişletileceği belirtiliyor.
Emine Erdoğan'ın paylaşımı
Emine Erdoğan, Twitter hesabından yaptığı paylaşımda "Depozito Yönetim Sistemi ile DOA makinelerinin 81 ilimizde uygulanmaya başlaması, çevresel sorumluluğumuzu somut kazanımlara dönüştüren önemli bir adımdır" ifadelerini kullandı. Ayrıca, bu sistemin sıfır atık projesinin bir parçası olduğunu ve çevre bilincinin artmasına katkı sağlayacağını dile getirdi. Paylaşım, kısa sürede binlerce beğeni ve yorum aldı.
Sıfır Atık Projesi ile uyum
Depozito Yönetim Sistemi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan'ın himayesinde yürütülen Sıfır Atık Projesi ile uyumlu olarak hayata geçirildi. Sıfır Atık Projesi, israfın önlenmesi, kaynakların verimli kullanılması ve atık miktarının azaltılmasını hedefliyor. DYS, bu kapsamda atıkların geri dönüşüme kazandırılmasını teşvik eden önemli bir araç olarak görülüyor.
Döngüsel ekonomiye katkı
Uzmanlar, depozito sisteminin döngüsel ekonomi modeline geçişte kritik rol oynadığını belirtiyor. Atıkların yeniden hammadde olarak kullanılması, doğal kaynak tüketimini azaltırken karbon salınımını da düşürüyor. Türkiye'de yılda yaklaşık 15 milyar adet içecek ambalajı tüketildiği tahmin ediliyor. Sistemin tam verimle çalışması halinde bu ambalajların büyük bir kısmının geri dönüştürülmesi mümkün olacak.
Vatandaşların sisteme ilgisi
DOA makinelerinin kullanımına yönelik vatandaşlardan olumlu geri dönüşler alınıyor. Makinelerin kolay kullanımı ve depozito iadesinin anında yapılması, sistemi cazip kılıyor. Ancak bazı vatandaşlar, makinelerin sayısının yetersiz olduğunu ve daha yaygınlaştırılması gerektiğini ifade ediyor. Yetkililer, talebe göre makine sayısının artırılacağını belirtiyor.
Değerlendirme
Depozito Yönetim Sistemi, Türkiye'nin çevre politikaları açısından önemli bir dönüm noktası. Emine Erdoğan'ın bu konudaki açıklamaları, sistemin benimsenmesi ve yaygınlaşması için bir motivasyon kaynağı olabilir. Sistemin başarısı, vatandaşların katılımına ve makinelerin yaygınlığına bağlı. Uzun vadede, hem çevresel fayda hem de ekonomik kazanç sağlayacak bu model, diğer ülkelerdeki başarılı örneklerle birlikte değerlendirildiğinde, sıfır atık hedefine ulaşmada kritik bir adım olarak görülebilir.
