Birleşmiş Milletler (BM) Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, New York'ta düzenlenen ve çocuklar, iklim değişikliği ile sürdürülebilir kalkınma konularını merkeze alan bir dizi programa katıldı. Ziyaret kapsamında Erdoğan, BM yetkilileri, uluslararası kuruluş temsilcileri ve sivil toplum liderleriyle bir araya gelerek küresel sorunlara çözüm arayışlarını ele aldı.
BM Sıfır Atık Danışma Kurulu Başkanı olarak yoğun diplomasi trafiği
Emine Erdoğan'ın New York temasları, Türkiye'nin BM nezdindeki çevre ve kalkınma diplomasisinin bir parçası olarak öne çıktı. Danışma Kurulu Başkanı sıfatıyla ilk olarak BM Genel Sekreteri'nin Sıfır Atık konusundaki özel danışmanıyla görüşen Erdoğan, kurulun gelecek dönem çalışmaları hakkında istişarelerde bulundu. Görüşmede, atık yönetimi politikalarının iklim hedefleriyle entegrasyonu ve yerel yönetimlerin kapasite geliştirme ihtiyaçları masaya yatırıldı.
Erdoğan, daha sonra çocuk hakları ve iklim adaleti konusunda faaliyet gösteren uluslararası sivil toplum kuruluşlarının temsilcileriyle bir araya geldi. Bu toplantıda, iklim değişikliğinden en çok etkilenen ülkelerdeki çocukların durumu ve eğitim haklarına erişim konuları ele alındı. Türkiye'nin bu alandaki deneyimlerini paylaşan Erdoğan, özellikle kız çocuklarının eğitime erişiminin iklim krizine karşı direnç oluşturmadaki rolüne vurgu yaptı.
İklim ve kalkınma temalı yuvarlak masa toplantıları
New York'taki programın dikkat çeken bölümlerinden biri, iklim finansmanı ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri üzerine düzenlenen yuvarlak masa toplantısı oldu. Emine Erdoğan, burada yaptığı konuşmada, gelişmekte olan ülkelerin yeşil dönüşüm için ihtiyaç duyduğu finansmanın adil bir şekilde sağlanması gerektiğini belirtti. Türkiye'nin yenilenebilir enerji ve atık yönetimi alanındaki yatırımlarını örnek göstererek, kalkınma ile çevre korumanın birbirinin alternatifi olmadığını ifade etti.
Erdoğan'ın temasları arasında, BM Çocuk Fonu (UNICEF) yetkilileriyle yapılan görüşme de yer aldı. Görüşmede, çocukların iklim değişikliğine uyum kapasitesini artırmaya yönelik ortak projeler ve Türkiye'de yürütülen çocuk dostu şehir programları hakkında bilgi alışverişinde bulunuldu. UNICEF temsilcileri, Türkiye'nin sıfır atık konusundaki liderliğini takdir ederek, bu modelin diğer ülkelere yaygınlaştırılması için iş birliğine açık olduklarını belirttiler.
Sıfır Atık hareketinin küresel etkisi
Emine Erdoğan'ın öncülüğünde 2017'de Türkiye'de başlatılan Sıfır Atık Projesi, kısa sürede uluslararası alanda yankı buldu. Proje, 2019'da BM Çevre Programı tarafından desteklenen bir girişime dönüştü ve 2022'de BM Genel Kurulu tarafından 30 Mart'ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edilmesiyle küresel bir boyut kazandı. Erdoğan'ın başkanlığını yürüttüğü Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu, bu sürecin en üst düzey koordinasyon organı olarak işlev görüyor.
New York ziyareti sırasında Erdoğan, ayrıca çeşitli ülkelerin BM daimi temsilcileriyle ikili görüşmeler gerçekleştirdi. Bu görüşmelerde, 2024 yılında düzenlenmesi planlanan uluslararası sıfır atık konferansına davetler iletilirken, ortak projeler için mutabakat zeminleri arandı. Edinilen bilgilere göre, önümüzdeki dönemde Afrika ve Asya-Pasifik bölgelerinde pilot sıfır atık uygulamaları başlatılması planlanıyor.
Türkiye'nin çok taraflı diplomasideki rolü
Emine Erdoğan'ın New York programı, Türkiye'nin çok taraflı diplomaside artan etkinliğinin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor. Son yıllarda çevre, iklim ve kalkınma alanlarında üstlendiği inisiyatiflerle Türkiye, BM sisteminde norm belirleyici bir aktör olma yolunda ilerliyor. Sıfır atık konusundaki liderlik, bu stratejinin somut çıktılarından biri olarak öne çıkıyor.
Uzmanlar, Emine Erdoğan'ın yürüttüğü bu tür diplomasi faaliyetlerinin, resmi müzakerelerin tıkandığı noktalarda yeni diyalog kanalları açabildiğini belirtiyor. Özellikle çocuk ve iklim temalarının, ideolojik ayrımları aşan bir ortak zemin sunduğu ve uluslararası iş birliğini kolaylaştırdığı ifade ediliyor. New York temaslarının, Eylül 2024'te yapılacak BM Gelecek Zirvesi öncesinde önemli bir hazırlık adımı olduğu değerlendiriliyor.
Erdoğan'ın programı, sadece Türkiye'nin değil, küresel ölçekte çevre hareketinin de ivme kazanmasına katkı sağlıyor. Sıfır atık yaklaşımının, döngüsel ekonomiye geçişte kilit bir araç olduğu ve iklim krizine karşı direnç inşa etmede önemli bir rol oynadığı giderek daha geniş kabul görüyor. Emine Erdoğan'ın New York'taki mesajları, bu dönüşümün hızlandırılması için uluslararası topluma çağrı niteliği taşıyor.
